Kaynak: TS EN 12845+A2:2026 (EN 12845:2015+A2:2026), Madde G.6 "Spirit based liquors in wooden barrels", EN s.150. Bu makaledeki her sayı ve her hüküm bu maddeden ya da açıkça belirtilen başka bir maddeden alınmıştır.
Annex G (normatif), "özel tehlikelerin korunması" başlığını taşır ve Madde G.1'e göre (EN s.145) bu ekteki ek gereksinimler, belirtilen ürünlerin korunmasında kullanılır. Ahşap fıçıda ispirtolu içki depolaması bu ekte üç cümle ve bir NOT ile düzenlenir. Bu, madde uzun olmadığı için makalenin de kısa olmasını gerektirir: standart bu konuda daha fazlasını söylemez.
Madde G.6 ne diyor?
Maddenin tamamı şu üç hükümden oluşur (EN s.150):
- Fıçılar, yalnız tavan sprinkleri ile 4,6 m'yi aşmayan bir yüksekliğe kadar depolanabilir.
- Daha büyük depolama yükseklikleri için Kategori III/IV gereksinimlerine göre ara seviye sprinkler tesis edilir.
- Her iki durumda da tavan sprinklerleri, 360 m2 operasyon alanı üzerinde 15 mm/dk püskürtme yoğunluğu verecek şekilde tesis edilir.
Ayrıca sıvı dökülmelerinin yayılmasını sınırlamak için drenaj veya bund sağlanmalıdır ("should"; yani şart değil tavsiye).
NOT (EN s.150): Bu standardın amaçları bakımından ispirtolu içki, %20'den fazla alkol içeren içkidir.
Tasarım özeti
| Depolama yüksekliği | Ara seviye sprinkler | Tavan sprinkleri | Kaynak |
|---|---|---|---|
| ≤ 4,6 m | Gerekmez | 15 mm/dk x 360 m2 | Madde G.6, EN s.150 |
| > 4,6 m | Kategori III/IV gereksinimlerine göre | 15 mm/dk x 360 m2 | Madde G.6, EN s.150 |
Dikkat edilecek nokta: 15 mm/dk x 360 m2 değeri, ara seviye sprinkler bulunsa da düşmez. Bu, standardın HHS depolamaları için genel kuralından bilinçli bir sapmadır. Genel kural Madde 7.2.3.2'de (EN s.37) verilir ve ara seviye sprinkler bulunduğunda tavan için asgari 7,5 mm/dk x 260 m2 der; Madde G.6 ise "her iki durumda da" diyerek bu genel kuralı devre dışı bırakır.
"Kategori III/IV gereksinimlerine göre ara seviye sprinkler" ne demek?
Madde G.6 ara seviye sprinklerin ayrıntısını vermez, standardın genel ara seviye sprinkler hükümlerine yönlendirir. İlgili hükümler Madde 7.2.3'tedir (EN s.37):
- 7.2.3.1: Raflarda 50'den fazla ara seviye sprinkler tesis edilmişse, bunlar tavan sprinklerleri ile aynı kontrol vana setinden beslenemez.
- 7.2.3.3: Hidrolik hesapta, her ara seviye sprinkler seviyesinde en elverişsiz konumdaki 3 sprinklerin, en fazla üç seviyede eşzamanlı çalıştığı kabul edilir. Raf koridorları 2,4 m veya daha genişse yalnız bir rafın, 1,2 m ile 2,4 m arasındaysa iki rafın, 1,2 m'den darsa üç rafın devreye girdiği varsayılır.
- 7.2.3.4: Ara seviye sprinklerler ve bunlara bağlı tavan sprinklerleri daima tam hesaplanır (Madde 13.1). NOT: çalışan herhangi bir sprinklerdeki asgari basınç 2,0 bar'dır (Madde 13.4.4).
Kategori III ve IV ayrımı, depolanan malın kategorisidir ve Annex B'deki (EN s.127 ve devamı) malzeme faktörü yöntemiyle belirlenir. Madde G.6, ispirtolu içkinin hangi kategoriye gireceğini kendisi söylemez; yalnız ara seviye sprinklerin Kategori III/IV gereksinimlerine göre tesis edileceğini söyler.
Su kaynağı süresi
Madde G.6 süre vermez. Süre genel hükümdedir, Madde 8.1.1 (EN s.42): LH 30 dk, OH 60 dk, HHP 90 dk, HHS 90 dk. Standart G.6 içinde süre için ayrı bir hüküm ve tehlike sınıfı ataması yazmaz; bu depolama HHS olarak sınıflandırılıyorsa Madde 8.1.1'deki 90 dk uygulanır ve proje onayında süre için Madde 8.1.1'e atıf yapılması doğru olur.
Yoğunluk ve alan çarpımı (15 mm/dk x 360 m2) yalnız kaba bir büyüklük fikri verir; standart bu çarpımı bir debi değeri olarak vermez ve Madde 7.2.3.4 ile Madde 13.1 tam hidrolik hesabı şart koşar.
Standardın bu maddede söylemediği şeyler
Bu bölüm, sahada sık rastlanan yanlış atıfları önlemek içindir. Aşağıdakilerin hiçbiri TS EN 12845+A2:2026 Madde G.6'da yoktur:
- Köpük (AFFF / AR-AFFF) katkısı, köpük konsantratı hacmi, bladder tank, oranlayıcı. Annex G'de köpük katkısı yalnız Madde G.8.5'te (EN s.152) polipropilen/polietilen kasalar için istenir.
- Yığınlar arası koridor genişliği.
- Stok hacmine bağlı kompartman eşiği (örneğin belirli litre üstünde ayrı yangın bölmesi veya bağımsız bina).
- ESFR sprinkler alternatifi. ESFR, Annex P (normatif, EN s.164) üzerinden EN 12845-2'ye yönlendirilir; Madde G.6'da ESFR'ye atıf yoktur.
- Bund kapasite formülü, bund yüksekliği, kapı eşiği.
- Patlayıcı ortam, hava değişim sayısı, gaz dedektörü gibi konular. Bunlar EN 12845 kapsamında değildir.
Saha notu
Saha notu (standarttan değil, mühendislik yorumudur): ispirtolu içki depolarında yükseklik kararı, yoğunluğu değiştirmediği için doğrudan su debisini değil, ara seviye sprinkler yatırımını ve kontrol vana seti sayısını belirler. Dökülme kontrolü standartta tavsiye düzeyinde kaldığından, bu konuda bağlayıcı kriter genellikle yerel mevzuat veya sigortacı şartnamesi olur; bu durumda kriterin kaynağı projede açıkça yazılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Ahşap fıçıda ispirtolu içki deposunda tavan sprinkler tasarımı nedir?
TS EN 12845+A2:2026 Madde G.6 (EN s.150) tek bir tasarım verir: tavan sprinklerleri 15 mm/dk püskürtme yoğunluğunu 360 m2 operasyon alanı üzerinde sağlayacak şekilde tesis edilir. Bu değer hem yalnız tavan korumalı durumda hem de ara seviye sprinkler bulunan durumda aynıdır.
Fıçılar en fazla kaç metre yüksekliğe istiflenebilir?
Madde G.6 (EN s.150): fıçılar yalnız tavan sprinkleri ile 4,6 m'yi aşmayan yükseklikte depolanabilir. Daha büyük depolama yükseklikleri için Kategori III/IV gereksinimlerine göre ara seviye sprinkler tesis edilir.
EN 12845 bu depolama için köpük (AFFF) katkısı ister mi?
Hayır. Madde G.6'da köpük katkısına ilişkin hiçbir hüküm yoktur. TS EN 12845+A2:2026 Annex G içinde köpük katkısı yalnız Madde G.8.5'te (EN s.152) polipropilen/polietilen depolama kasaları için istenir.
Standart açısından 'ispirtolu içki' nedir?
Madde G.6 NOT (EN s.150): bu standardın amaçları bakımından ispirtolu içki, %20'den fazla alkol içeren içki olarak tanımlanır.
Drenaj veya bund zorunlu mudur?
Madde G.6 (EN s.150) bunu şart değil tavsiye düzeyinde ifade eder: sıvı dökülmelerinin yayılmasını sınırlamak için drenaj veya bund sağlanmalıdır (should). Kapasite formülü, bund yüksekliği veya malzemesi standartta verilmez.
Su kaynağı süresi ne kadar olmalıdır?
Madde G.6 süre vermez. Genel hüküm Madde 8.1.1'dedir (EN s.42): LH 30 dk, OH 60 dk, HHP 90 dk, HHS 90 dk.
Kaynakça
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.1 (EN s.145)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.6 ve NOT (EN s.150)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.8.5 (EN s.152)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde 7.2.3.1, 7.2.3.2, 7.2.3.3, 7.2.3.4 ve NOT (EN s.37)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde 8.1.1 (EN s.42)
- TS EN 12845+A2:2026 Annex B (EN s.127 ve devamı)
- TS EN 12845+A2:2026 Annex P (EN s.164)
Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.