Kaynak: TS EN 12845+A2:2026, Madde G.5 "Idle pallets" ve Tablo G.5 (EN s.149), Tablo G.6 (EN s.150). Bu makale yalnız bu maddeler ile bunların atıf yaptığı Tablo 4 (EN s.38) ve Madde 5.2 (EN s.30) üzerine kuruludur.
Boş palet, yangın yükü bakımından depoların en zorlu kalemlerinden biridir; standart bunu Annex G içinde ayrı bir madde olarak ele alır. Madde G.5'in gövdesi kısadır ve iki tabloya yönlendirir: masif yığın veya palet üstü depolama için Tablo G.5, raflı depolama için Tablo G.6.
Madde G.5'in metni
Madde G.5 (EN s.149): "Masif yığın halinde veya paletler üzerinde depolanan boş paletler, Tablo G.5'e uygun tavan sprinklerleri ile korunur. Raflarda depolanan paletler, Tablo G.6'ya uygun tavan ve raf içi sprinklerleri ile korunur."
Tablo G.5: Boş paletlerin korunması (ST1)
ST1, Madde 6.3.2'ye göre (EN s.33) serbest duran veya blok istif konfigürasyonudur.
| Palet tipi | Azami izin verilen depolama yüksekliği | Tavan sprinkleri (bkz. Tablo 4) | Özel şartlar |
|---|---|---|---|
| Ahşap ve selülozik malzeme paletleri | 3,8 m | Kategori IV gibi | - |
| Plastik paletler | 3,3 m | 25 mm/dk, 300 m2 alanda | 60 dk yangına dayanıklı kompartmanda depolama |
Kaynak: Tablo G.5, EN s.149.
İki satır arasındaki fark önemlidir. Ahşap/selülozik palet için tablo sabit bir yoğunluk vermez, doğrudan Tablo 4'ün Kategori IV sütununa gönderir. Plastik palet için ise Tablo 4'ten bağımsız, sabit bir tasarım (25 mm/dk x 300 m2) ve bir yapısal şart (60 dk kompartman) verir.
Ahşap palet: Tablo 4'ün Kategori IV sütunu
Tablo 4 (EN s.38), yalnız tavan/çatı koruması olan HHS depolamalar içindir. ST1 (serbest duran veya blok istif) satır grubunda Kategori IV için izin verilen azami depolama yükseklikleri ve karşılık gelen tasarım kriterleri şunlardır:
| Kategori IV azami depolama yüksekliği (m) | Tasarım yoğunluğu (mm/dk) | Operasyon alanı (ıslak veya ön tepkili sistem) (m2) |
|---|---|---|
| 1,6 | 7,5 | 260 |
| 2,0 | 10,0 | 260 |
| 2,3 | 12,5 | 260 |
| 2,7 | 15,0 | 260 |
| 3,0 | 17,5 | 260 |
| 3,3 | 20,0 | 300 |
| 3,6 | 22,5 | 300 |
| 3,8 | 25,0 | 300 |
| 4,1 | 27,5 | 300 |
| 4,4 | 30,0 | 300 |
Kaynak: Tablo 4, ST1 satır grubu, EN s.38.
Tablo G.5 ahşap palet için azami yüksekliği 3,8 m ile sınırladığından, bu sınırdaki tasarım Tablo 4'ün ST1/Kategori IV 3,8 m satırıdır: 25 mm/dk, 300 m2. Daha alçak istiflerde tablonun daha düşük satırları kullanılır.
Tablo 4'ün NOT'u (EN s.38): yüksek tehlikeli depolamada, özellikle daha yanıcı ürünlerde ve yüksek istiflerde kuru ve alternatif sistemlerden kaçınılmalıdır; buna rağmen kuru veya alternatif sistem tesis etmek gerekirse operasyon alanı %25 artırılmalıdır.
Tablo G.6: Raflı palet depolamasının korunması (ST4, ST5, ST6)
| Palet tipi | Raf içi sprinkler | Tavan sprinkleri (bkz. Tablo 4) | Özel şartlar |
|---|---|---|---|
| Ahşap ve selülozik malzeme paletleri; masif tabanlı, genleşmemiş yüksek yoğunluklu polietilen paletler | Kategori IV | Kategori IV'e göre; sprinklerler 93 C veya 100 C sıcaklık dereceli | Depolama yüksekliği > 3,8 m olduğunda 60 dk yangına dayanıklı kompartman |
| Diğer tüm plastik paletler | Kategori IV; ayrıca depolamanın en üst seviyesinin üstünde bir sprinkler seviyesi, K = 115 ve asgari işletme basıncı 3 bar | 25 mm/dk, 300 m2 | 60 dk yangına dayanıklı kompartmanda depolama |
Kaynak: Tablo G.6, EN s.150.
Raf içi sprinklerlerin hidrolik kabulü Madde 7.2.3.3'tedir (EN s.37): her seviyede en elverişsiz 3 sprinkler, en fazla üç seviyede eşzamanlı çalışır. Koridor 2,4 m veya daha genişse bir raf, 1,2-2,4 m arasındaysa iki raf, 1,2 m'den darsa üç raf devreye alınır. Madde 7.2.3.1'e göre 50'den fazla ara seviye sprinkler varsa bunlar tavan sprinklerleriyle aynı kontrol vana setinden beslenemez; Madde 7.2.3.4'e göre raf içi ve ilişkili tavan sprinklerleri daima tam hesaplanır ve çalışan sprinklerde asgari basınç 2,0 bar'dır (Madde 13.4.4).
Açık havada palet depolaması
Madde 5.2 (EN s.30): Açık havada depolanan yanıcı malzeme ile sprinklerli bina arasındaki mesafe, kullanım yerindeki mevzuat hükümlerine uygun olmalıdır. Mevzuatta düzenlenmemişse bu mesafe en az 10 m veya depolanan malzeme yüksekliğinin 1,5 katı olmalıdır. NOT: Böyle bir yangına dayanıklı ayırma, bir yangın duvarı veya uygun bir maruziyet koruma sistemi ile de sağlanabilir.
Standart, açık hava palet istifi için cepheye uzaklık, saçak mesafesi, taban alanı, istif yüksekliği, hidranta uzaklık gibi başka sayısal kriter vermez.
Blok alan ve koridor sınırları
Tablo 2 (EN s.34), ST1 konfigürasyonu için yüksek tehlike sınıfında azami depolama blok alanını 150 m2 ve depolama bloğu çevresindeki asgari ayırma açıklığını 2,4 m olarak verir. ST4 için yüksek tehlikede, ara seviye raf içi sprinkler yoksa blok alan sınırsızdır ve koridor genişliği 1,2 m veya daha fazla olmalıdır.
Standardın bu maddede söylemediği şeyler
- 1,8 m veya 1,2 m gibi başka istif yüksekliği sınırları. Tablo G.5'in verdiği sınırlar 3,8 m (ahşap/selülozik) ve 3,3 m (plastik) değerleridir.
- Boş palet için ESFR tasarımı, K-faktörü veya sprinkler adedi. Madde G.5 ve Tablo G.5/G.6'da ESFR yoktur.
- "Sıkı istif / aralıklı istif" gibi bir ayrım ve buna bağlı farklı yükseklik sınırı.
- Açık hava istifi için 6 m, 8 m, 9 m, 12 m gibi mesafeler. Tek sayısal kural Madde 5.2'dedir.
Saha notu
Saha notu (standarttan değil, mühendislik yorumudur): boş palet stoğu, işletme sırasında en hızlı büyüyen ve en az denetlenen yüktür; proje tasarımı belirli bir palet tipine göre yapıldığında, işletmede palet tipinin değişmesi (özellikle ahşaptan plastiğe geçiş) tasarımı geçersiz kılar. Bu nedenle Tablo G.5/G.6'da hangi satırın esas alındığı, kontrol vana odasındaki proje bilgilerinde görünür olmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Boş ahşap palet en fazla kaç metre yüksekliğe istiflenebilir?
TS EN 12845+A2:2026 Tablo G.5 (EN s.149): ahşap ve selülozik malzeme paletleri için izin verilen azami depolama yüksekliği 3,8 m'dir ve tavan sprinklerleri Tablo 4'e göre Kategori IV gibi tasarlanır. Tablo 4'te ST1 Kategori IV 3,8 m satırı 25 mm/dk ve 300 m2 verir.
Plastik boş palet için tasarım kriteri nedir?
Tablo G.5 (EN s.149): plastik paletler için azami depolama yüksekliği 3,3 m, tavan sprinklerleri 25 mm/dk x 300 m2 ve özel şart olarak 60 dk yangına dayanıklı kompartmanda depolama.
Raflı boş palet depolaması nasıl korunur?
Tablo G.6 (EN s.150), ST4/ST5/ST6 raf depolaması içindir. Ahşap, selülozik ve masif tabanlı genleşmemiş yüksek yoğunluklu polietilen paletlerde raf içi sprinkler Kategori IV, tavan sprinklerleri Tablo 4'e göre Kategori IV ve 93 C veya 100 C sıcaklık dereceli olur; 3,8 m üstü depolamada 60 dk yangına dayanıklı kompartman istenir. Diğer tüm plastik paletlerde raf içi sprinkler Kategori IV artı üst depolama seviyesinin üstünde bir seviye, K = 115 ve asgari 3 bar işletme basıncı; tavan 25 mm/dk x 300 m2 ve 60 dk kompartman.
Açık havada palet istifi binaya ne kadar yakın olabilir?
Madde 5.2 (EN s.30): açık havada depolanan yanıcı malzeme ile sprinklerli bina arasındaki mesafe kullanım yerindeki mevzuata uyar. Mevzuatta düzenlenmemişse bu mesafe en az 10 m veya depolanan malzeme yüksekliğinin 1,5 katı olmalıdır.
Boş palet için ESFR kullanılabilir mi?
Madde G.5 ve Tablo G.5/G.6'da ESFR'ye atıf yoktur. ESFR sistemleri için TS EN 12845+A2:2026 Annex P (normatif, EN s.164) EN 12845-2'nin uygulanmasını şart koşar; boş palet için ESFR tasarımı bu yolla ele alınır, Annex G üzerinden değil.
Kaynakça
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.5 ve Tablo G.5 (EN s.149)
- TS EN 12845+A2:2026 Tablo G.6 (EN s.150)
- TS EN 12845+A2:2026 Tablo 4 ve NOT (EN s.38)
- TS EN 12845+A2:2026 Tablo 2 (EN s.34)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde 6.3.2 (EN s.33)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde 5.2 ve NOT (EN s.30)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde 7.2.3.1, 7.2.3.3, 7.2.3.4 (EN s.37)
- TS EN 12845+A2:2026 Annex P (EN s.164)
Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.