Kaynak: TS EN 12845+A2:2026, Madde G.3 "Clothes in multiple garment hanging storage", G.3.1-G.3.5 (EN s.145-146), G.3.6 ve G.3.7 ile Şekil G.1 (EN s.147).
Annex G'nin en ayrıntılı maddelerinden biridir. Sıkça yapılan iki hata baştan düzeltilmelidir: askılı giysi depolaması G.3'tür (G.5 boş paletlerdir) ve tavan yoğunluğu G.3.5'te tek bir değerle, ama koşullu olarak verilir.
G.3.1 Kapsam
Madde G.3.1 (EN s.145): Bu ek, iki veya daha fazla seviyede çok sıralı giysi rafı bulunan yoğun askılı giysi depoları için özel gereksinimler içerir. Bu depolarda otomatik veya yarı otomatik giysi taşıma, toplama veya nakil sistemleri bulunabilir. Depo içindeki yüksek giysi depolama seviyelerine erişim genellikle yürüme yolları ve rampalarla sağlanır. Askılı giysi depolamasının ortak bir özelliği, katlar arasında yangın ayırması bulunmamasıdır. Yürüme yolları, koridorlar, rampalar ve giysi rafları tavan seviyesindeki sprinkler korumasına önemli bir engel oluşturur.
Madde G.3.1'in devamı (EN s.146): Karusellerde veya koridorsuz düşey bloklarda depolanan askılı giysilerin korunması ve G.3'te tanımlananlardan farklı konfigürasyonlar bu ekin kapsamı dışındadır.
G.3.2 Kategorizasyon
Madde G.3.2 (EN s.146), tek cümledir: "Bu ekin gereksinimleri, depolama kategorilerinden bağımsız olarak tüm giysi türlerine uygulanır."
Bu hüküm, plastik askı oranı veya kumaş cinsine göre kategori değiştirme yönündeki yaygın uygulamayı geçersiz kılar: giysi türü ne olursa olsun G.3 uygulanır.
G.3.3 Tavan dışındaki sprinkler koruması
Madde G.3.3 (EN s.146) sprinkler korumasının raf içi sprinkler gereksinimlerine uygun olmasını şart koşar ve şu geometrik sınırları verir:
| Konu | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Her giysi rafında yan yana asılı giysi sırası | En fazla 2 sıra | G.3.3, EN s.146 |
| Ara sprinkler seviyeleri arasındaki depolama yüksekliği | 3,5 m | G.3.3, EN s.146 |
| Raflar arası koridor genişliği | En az 0,8 m | G.3.3, EN s.146 |
| Her rafı koruyan sprinkler sırası | Tek sıra | G.3.3, EN s.146 |
| Sprinkler sıraları arası mesafe | 3,0 m'yi aşmaz | G.3.3, EN s.146 |
| Raf boyunca yatay sprinkler aralığı | 2,8 m'yi aşmaz | G.3.3, EN s.146 |
| Raf ucundan en yakın sprinklere mesafe | En fazla 1,4 m | G.3.3, EN s.146 |
| Giysilerin üstü ile sprinkler deflektörü arası açıklık | En az 0,15 m | G.3.3, EN s.146 |
Giysi raflarının doğrudan üstündeki sprinklerler düşey düzlemde şaşırtmalı (stagger) yerleştirilir (Şekil G.1, EN s.147).
Baffle (kapaklama)
Madde G.3.3 (EN s.146): Aşağıda değiştirilen durumlar dışında, giysi depolama raflarını koruyan her sprinkler sırası, giysi sırasının en az boyu ve genişliğinde sürekli masif yatay bir baffle ile kapaklanır. Baffle malzemesi Euroclass A1 veya A2 ya da mevcut ulusal sınıflandırma sistemlerinde eşdeğeri olmalıdır.
İstisna: Giysilerin üstü ile tavan sprinklerlerinin deflektörleri arasındaki açıklık 3 m yüksekliği aşmıyorsa, raf korumasının üst seviyesi ve baffle atlanabilir.
Rampa ve yürüme yolu altları
Madde G.3.3 (EN s.146): Tüm erişim rampalarının, ana koridorların, yürüme yollarının ve nakil güzergâhlarının altına sprinkler tesis edilir; sprinkler korumalı giysi depolama sıraları arasındaki 1,2 m'yi aşmayan koridorlar bunun dışındadır.
G.3.4 Çalışan sprinkler sayısı
Madde G.3.4 (EN s.146), hidrolik hesap kabulünü verir:
- Sıra sayısı: 3
- Seviye: ≤ 3
- Sıra başına sprinkler: 3
Üçten fazla sprinkler koruma seviyesi varsa, 3 korunan seviyede 3 sıra x 3 sprinklerin çalıştığı varsayılır. Üç veya daha az seviye varsa, korunan tüm seviyelerde 3 sıra x 3 sprinkler çalışıyor kabul edilir.
G.3.5 Tavan sprinklerleri
Madde G.3.5 (EN s.146): "Tavan sprinklerleri, rafların en üst seviyesinin kapaklanmış ve raf sprinklerleri ile korunmuş olması koşuluyla, 260 m2 operasyon alanı üzerinde 7,5 mm/dk yoğunluk sağlayacak şekilde tasarlanır."
"En üst seviye veya kapaklama atlanırsa, tavan sprinklerleri en az Kategori III mallara göre tasarlanır. İstif yüksekliği, en üstteki ara seviye sprinklerlerin üstünden asılı giysilerin tepesine kadar ölçülür."
Yani 7,5 mm/dk x 260 m2, koşulsuz bir tasarım değeri değildir; kapaklama ve üst seviye raf koruması varsa geçerlidir. Koşul sağlanmıyorsa tasarım, Kategori III üzerinden Tablo 4'e (EN s.38) döner.
G.3.6 Otomatik durdurma
Madde G.3.6 (EN s.146): "Sprinkler sisteminin çalışması, depo içindeki tüm otomatik dağıtım sistemlerini otomatik olarak durdurur."
G.3.7 Kontrol vana seti
Madde G.3.7 (EN s.147), tek cümledir: "Tüm tesisatlar ıslak borulu tipte olmalıdır."
Standardın bu maddede söylemediği şeyler
- Yüksekliğe göre kademeli yoğunluk tablosu (örneğin 3 m'ye kadar bir değer, 3-6 m arası başka bir değer). Madde G.3.5 tek yoğunluk ve bir koşul verir.
- ESFR tasarımı, K-faktörü, işletme basıncı veya sprinkler adedi.
- Sprinkler tepki süresi indisi (RTI) değeri veya "hızlı tepkili" şartı. G.3 sprinkler hassasiyeti için sayı vermez.
- Plastik askı oranına göre kategori yükseltme. G.3.2 tam tersini söyler: gereksinimler depolama kategorisinden bağımsız olarak tüm giysi türlerine uygulanır.
- Damlama önleme amaçlı kapak. Baffle'ın amacı standartta kapaklama olarak tanımlanır.
Saha notu
Saha notu (standarttan değil, mühendislik yorumudur): bu depolarda tasarımın kaderini belirleyen tek karar, en üst seviyenin kapaklanıp kapaklanmadığıdır. Kapaklama vazgeçilirse tavan tasarımı bambaşka bir tabana oturur; bu nedenle mimari ve depo otomasyonu ile bu karar proje başında kesinleştirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Askılı giysi deposunda tavan sprinkler tasarımı nedir?
TS EN 12845+A2:2026 Madde G.3.5 (EN s.146): tavan sprinklerleri 7,5 mm/dk yoğunluğu 260 m2 operasyon alanı üzerinde sağlayacak şekilde tasarlanır. Bu, ancak rafların en üst seviyesi kapaklanmış (capped) ve raf sprinklerleri ile korunuyorsa geçerlidir. En üst seviye veya kapaklama yoksa tavan sprinklerleri en az Kategori III mallara göre tasarlanır.
Giysi rafları nasıl düzenlenir?
Madde G.3.3 (EN s.146): her giysi rafı yan yana iki sıra asılı giysi ile ve ara sprinkler seviyeleri arasında 3,5 m depolama yüksekliği ile sınırlıdır. Her raf en az 0,8 m genişliğinde bir koridorla ayrılır ve tek sıra sprinkler ile korunur. Sprinkler sıraları arası 3,0 m'yi aşmaz.
Sprinkler yerleşimi ve açıklık kuralları nelerdir?
Madde G.3.3 (EN s.146): giysi raflarının doğrudan üstündeki sprinklerler düşey düzlemde şaşırtmalı (stagger) yerleştirilir, raf boyunca yatay aralık 2,8 m'yi aşmaz ve raf ucundan en fazla 1,4 m mesafede bir sprinkler bulunur. Giysilerin üstü ile sprinkler deflektörü arasındaki açıklık en az 0,15 m olmalıdır.
Baffle (kapaklama) neden ve nasıl yapılır?
Madde G.3.3 (EN s.146): giysi depolama raflarını koruyan her sprinkler sırası, giysi sırasının en az boyu ve genişliğinde sürekli masif yatay bir baffle ile kapaklanır. Baffle malzemesi Euroclass A1 veya A2 ya da mevcut ulusal sınıflandırma sistemlerinde eşdeğeri olmalıdır. Tavan sprinklerlerinin deflektörleri ile giysilerin üstü arasındaki açıklık 3 m yüksekliği aşmıyorsa üst seviye raf koruması ve baffle atlanabilir.
Hidrolik hesapta kaç raf sprinkleri çalışır kabul edilir?
Madde G.3.4 (EN s.146): 3 sıra, sıra başına 3 sprinkler, en fazla 3 seviye. Üçten fazla koruma seviyesi varsa 3 seviyede 3 sıra x 3 sprinklerin çalıştığı varsayılır; 3 veya daha az seviye varsa korunan tüm seviyelerde 3 sıra x 3 sprinkler kabul edilir.
Bu depolarda tesisat tipi ve otomasyon için ne isteniyor?
Madde G.3.6 (EN s.146): sprinkler sisteminin çalışması, depo içindeki tüm otomatik dağıtım sistemlerini otomatik olarak durdurur. Madde G.3.7 (EN s.147): tüm tesisatlar ıslak borulu tipte olmalıdır.
Kaynakça
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.3.1 (EN s.145-146)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.3.2, G.3.3, G.3.4, G.3.5, G.3.6 (EN s.146)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.3.7 ve Şekil G.1 (EN s.147)
- TS EN 12845+A2:2026 Tablo 4 (EN s.38)
Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.