Kısa cevap: TS EN 12845+A2:2026 Madde H.2 (EN s.153-154) altı başlık sayar: H.2.2 sprinklerlere su akışını kontrol eden stop valfler; H.2.3 alarm veya gösterge cihazının doğru çalışmasını engelleyebilecek diğer stop valfler; H.2.4 sıvı seviyeleri; H.2.5 basınçlar; H.2.6 elektrik gücü; H.2.7 sıcaklık. Bunlar standardın başka yerlerinde belirtilen izleme gereksinimlerine ektir.

Kaynak: TS EN 12845+A2:2026, Annex H (normatif) "Sprinkler systems monitoring", H.1 ve H.2.1-H.2.5 (EN s.153), H.2.6 ve H.2.7 (EN s.154).

Annex H iki ana maddeden oluşur: H.1 Genel ve H.2 İzlenecek fonksiyonlar. H.2 altında altı alt başlık vardır (H.2.1 Genel dahil olmak üzere yedi). Ekin tamamı iki sayfadır; H.3 veya H.4 diye bir madde yoktur.

H.1 Genel

Madde H.1 (EN s.153): Sprinkler sistemlerinin izlenmesinin amacı, sistemin ana fonksiyonlarının, yani arızalanmaları hâlinde yangın durumunda sistemin doğru otomatik çalışmasını bozabilecek fonksiyonların sürekli işler hâlde olmasını sağlamak ve düzeltici önlemlerin alınabilmesi için bir denetim alarmı (supervisory alarm) vermektir. Bu ek, standardın başka yerlerindeki gereksinimlere ek gereksinimler belirtir.

Madde H.1'in sayısal hükümleri:

Konu Hüküm
İzleme cihazlarının koruma sınıfı EN 60529'a göre en az IP 54
Ortak bir göstergeye bağlanabilecek adreslenemeyen denetim alarm cihazı sayısı En fazla 15
Sinyal ve alarm devreleri Tam denetimli olmalı; kısa devre veya açık devre bir arızaya karşılık geliyorsa arıza alarmı verilmeli
Kontrol ve gösterge ekipmanı Kullanım yerinde geçerli hükümlere uygun olmalı

Kaynak: Madde H.1, EN s.153.

H.2 İzlenecek fonksiyonlar

Madde H.2.1 (EN s.153): "Bu standartta başka yerlerde belirtilen tüm izleme gereksinimlerine ek olarak aşağıdakiler izlenir (bkz. Annex I)."

H.2.2 Sprinklerlere su akışını kontrol eden stop valfler

Madde H.2.2 (EN s.153): Kapanması sprinklerlere yeterli su akmasını engelleyebilecek tüm stop valflerin konumu izlenir; buna su kaynağı valfleri, kontrol vana setleri, tali valfler ve bölüm valfleri dahildir.

Normalde açık valfler için alarm, valf kapanmaya başlar başlamaz aktive olmalıdır.

H.2.3 Diğer stop valfler

Madde H.2.3 (EN s.153): Kapanması bir alarmın veya gösterge cihazının doğru çalışmasını engelleyebilecek tüm stop valflerin konumu izlenir; örnek olarak basınç şalteri, hidrolik alarm ve akış şalteri verilir.

Normalde açık valfler için alarm, valf kapanmaya başlar başlamaz aktive olmalıdır.

H.2.4 Sıvı seviyeleri

Madde H.2.4 (EN s.153): Su depolama tankları ve motor yakıt tankları dahil tüm kritik sıvı seviyeleri izlenir.

Durum Gösterge eşiği
Su depolama seviyesi Nominal dolum seviyesinin %10'undan fazla düşmeden gösterge verilir
Yakıt seviyesi Nominal dolum seviyesinin %25'inden fazla düşmeden gösterge verilir
Basınçlı tanklar Ayrıca seviye nominal dolum seviyesinin %10 üstüne çıkmadan gösterge verilir

Kaynak: Madde H.2.4, EN s.153.

H.2.5 Basınçlar

Madde H.2.5 (EN s.153): Su kaynaklarındaki ve tüm kuru ve alternatif kontrol vana setlerinin çıkışındaki basınçlar dahil olmak üzere basınçlar izlenir.

Besleme tipi Gösterge eşiği
Şehir şebekesi beslemeleri Statik basınç hesaplanan çalışma basıncının altına düşerse gösterge verilir
Diğer tüm durumlar Statik basınç test edilen seviyenin %20'sinden fazla düşerse gösterge verilir

Kaynak: Madde H.2.5, EN s.153.

Şehir şebekesi için ilgili hüküm ayrıca Madde 9.2'dedir (EN s.46): şehir şebekesinde bir basınç şalteri tesis edilir ve besleme basıncı önceden belirlenen bir değere düştüğünde alarm verir; şalter çek valfin yukarı akış tarafında konumlandırılır ve bir test valfi ile donatılır (bkz. Annex I ve H.2.5).

H.2.6 Elektrik gücü

Madde H.2.6 (EN s.154): Elektrikli pompa setlerine veya diğer kritik elektrikli ekipmana giden güç beslemesi izlenir. Ana beslemenin herhangi bir noktasında, kontrol devresinde, bir elektrikli veya dizel pompa seti kontrolöründe ya da başka kritik kontrol ekipmanında bir veya daha fazla faz arızalanırsa gösterge verilir.

H.2.7 Sıcaklık

Madde H.2.7 (EN s.154): Sprinkler vana odasının ve pompa odasının asgari sıcaklığı izlenir. Sıcaklık gerekli asgari seviyenin altına düşerse gösterge verilir.

Gerekli asgari seviye Madde 10.3.3'te (EN s.58) verilir: pompa seti bölmesi elektrikli tahrikli pompa setleri için 4 C, dizel tahrikli pompa setleri için 10 C ve üzerinde tutulur. Ayrıca Madde 8.1.3 (EN s.42) besleme borusu ve kontrol vana setinin asgari 4 C'de tutulmasını ister.

Annex H sinyallerinin alarm tipi

Annex H kapsamında izlenen sistemlerin sinyalleri, Annex I Tablo I.1'de (EN s.156) "Monitored sprinkler systems - Annex H" başlığı altında listelenir ve tümü B tipi (arıza / teknik) alarmdır:

Sinyal Alarm tipi
Kısmen kapalı stop valfler B
Sıvı seviyeleri B
Düşük basınç B
Güç kesintisi B
Pompa odasında düşük sıcaklık B

Kaynak: Tablo I.1, EN s.156.

Annex H'de bulunmayan konular

Saha notu

Saha notu (standarttan değil, mühendislik yorumudur): Annex H'nin pratikteki en sık atlanan iki hükmü, ortak göstergeye bağlanabilecek adreslenemeyen cihaz sayısı sınırı ve devrelerin tam denetimli olması şartıdır; bunlar panelin kendisi kadar saha kablolamasını da bağlar. Valf izlemede "kapanmaya başlar başlamaz" ifadesi, tam kapalı konumda sinyal veren bir tertibatın yeterli olmadığı anlamına gelir.

Sık Sorulan Sorular

Annex H hangi fonksiyonların izlenmesini ister?

TS EN 12845+A2:2026 Madde H.2 (EN s.153-154) altı başlık sayar: H.2.2 sprinklerlere su akışını kontrol eden stop valfler; H.2.3 alarm veya gösterge cihazının doğru çalışmasını engelleyebilecek diğer stop valfler; H.2.4 sıvı seviyeleri; H.2.5 basınçlar; H.2.6 elektrik gücü; H.2.7 sıcaklık. Bunlar standardın başka yerlerinde belirtilen izleme gereksinimlerine ektir.

İzleme cihazları için hangi koruma sınıfı isteniyor?

Madde H.1 (EN s.153): izleme için kullanılan tüm cihazlar EN 60529'da belirtildiği şekilde en az IP 54 korumasına sahip olmalıdır. Ayrıca ortak bir göstergeye en fazla 15 adet adreslenemeyen denetim alarm cihazı bağlanabilir.

Su ve yakıt seviyesi için eşikler nedir?

Madde H.2.4 (EN s.153): su depolama seviyesi nominal dolum seviyesinin %10'undan fazla düşmeden ve yakıt seviyesi nominal dolum seviyesinin %25'inden fazla düşmeden gösterge verilir. Basınçlı tanklarda ayrıca seviye nominal dolum seviyesinin %10 üstüne çıkmadan bir gösterge daha verilir.

Basınç izleme eşiği nedir?

Madde H.2.5 (EN s.153): şehir şebekesi beslemelerinde statik basınç hesaplanan çalışma basıncının altına düşerse gösterge verilir. Diğer tüm durumlarda statik basınç test edilen seviyenin %20'sinden fazla düşerse gösterge verilir. İzlenecek basınçlar arasında su kaynaklarındaki ve tüm kuru ve alternatif kontrol vana setlerinin çıkışındaki basınçlar yer alır.

Pompa çalışma ve arıza sinyalleri Annex H'de mi?

Hayır. Annex H altı fonksiyon başlığı sayar; pompa setinin talebi, çalışması, başlatma hatası ve ortak arıza sinyalleri Madde 10.8.5.1 ve 10.9.2 ile Annex I Tablo I.1'de düzenlenir (EN s.65, 66 ve 155).

Sıcaklık izleme neyi kapsar?

Madde H.2.7 (EN s.154): sprinkler vana odasının ve pompa odasının asgari sıcaklığı izlenir; sıcaklık gerekli asgari seviyenin altına düşerse gösterge verilir. Gerekli asgari seviye Madde 10.3.3'te (EN s.58) verilir: elektrikli pompa setleri için 4 C, dizel pompa setleri için 10 C.

Kaynakça

Kaynaklar & Uyarı

Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.

FS

Fatih Selvi

Makina mühendisi ve yazılım geliştirici. 16+ yıl mekanik tesisat ve yangın tesisatı deneyimi. NFPA 13/14/20/25 ve BYKHY uzmanı.