Kaynak: TS EN 12845+A2:2026, Annex N (normatif) "Control Mode Specific Application Sprinklers: CMSA", EN s.162.
Bu makale kısadır, çünkü kaynak da kısadır. Annex N, standartta iki alt maddeden ve toplam üç cümleden oluşur. Ek, bir tasarım eki değil, bir yönlendirme ekidir.
Annex N'in tam metni
N.1 Genel (EN s.162): "CMSA sprinkler sistemleri için, bu doküman ile bağlantılı olarak EN 12845-2 uygulanır."
N.2 Sınıf dönüşümü (EN s.162): "Farklı tehlike sınıflandırma sistemleri nedeniyle EN 12845-2:2024, Annex A uygulanır; ya dönüşüm Tablo A.1 ya da Şekil A.1'de verilen akış şeması."
Ekte başka hüküm, tablo, şekil, ürün listesi, K-faktörü önerisi veya su talebi formülü yoktur.
Annex N normatiftir
Ekin durumu sık karıştırılır. Standartta başlık şu şekildedir: "Annex N (normative) Control Mode Specific Application Sprinklers: CMSA" (EN s.162). İçindekiler listesinde de normatif olarak gösterilir. Yani Annex N'in iki hükmü tavsiye değil, uyulması gereken hükümlerdir.
Bu, A2 tadilatının getirdiği yapısal bir seçimin sonucudur: CMSA ve ESFR'nin tasarım kuralları EN 12845-1'in içine yazılmak yerine EN 12845-2'ye devredilmiş, EN 12845-1 içinde yalnız iki normatif kapı (Annex N ve Annex P) bırakılmıştır.
Sınıf dönüşümü: EN 12845-2 Annex A
EN 12845-2:2024 Annex A (normatif) "Extract for determining the hazard classification from prEN 12845-1" (EN 12845-2, EN s.59) şunu belirtir: Şekil A.1 prEN 12845-1'den alınmış ve HHS sınıflarının değerlendirilmesi hakkında bilgi verecek şekilde güncellenmiştir; Tablo A.1, EN 12845:2015'te verilen sınıfları bu dokümandaki FH sınıflarına dönüştürmeye yardımcı olmak üzere oluşturulmuştur.
Tablo A.1: EN 12845:2015 sınıflarının EN 12845-2'ye dönüşümü
| EN 12845 | EN 12845-2 |
|---|---|
| LH | FH1 |
| OH1 | FH1 |
| OH2 | FH2 |
| OH3 | FH2 |
| OH4 | FH3 |
| HHP1 | FH4 |
| HHP2 | FH4 |
| HHP3 | FH5 |
Kaynak: EN 12845-2:2024 Tablo A.1, EN s.59.
Depolama tehlike sınıflarının (HHS) belirlenmesi için Şekil A.1'deki "plastik içeren depolama ürünleri için yangın tehlikesi sınıflandırma süreci" akış şeması kullanılır (EN 12845-2, EN s.60).
EN 12845-2 Madde 4 (EN 12845-2, EN s.6) da aynı yönde bağlayıcıdır: "FH ve HHS belirlemesi için Annex A uygulanır."
CMSA nedir ve tasarım kriterleri nerededir?
EN 12845-2:2024 Giriş bölümü (EN 12845-2, EN s.4), CMSA'yı şöyle tanımlar: kontrol modunda çalışan, yani depolama risklerindeki yangınları kontrol etme (ısı salım hızını sınırlama) yeteneğine sahip sprinklerler kullanan koruma. CMSA koruması, alternatif yaklaşımların uygun görülmediği çeşitli yüksek tehlikeli depolama senaryolarında kullanılır. Tasarımlar tipik olarak çalışan başlık sayısı ve gerekli başlık basıncı cinsinden belirtilir.
Tasarım kriterlerinin yeri EN 12845-2 Madde 6.7'dir. Madde 6.7.1 (EN 12845-2, EN s.48): "Tablo 15 ile 21 arası, depolama ve tavan yüksekliğine dayalı olarak yalnız tavan korumalı CMSA tasarım kriterlerini verir. Kuru CMSA tasarımında, tasarım tablolarında aksi belirtilmedikçe 4 sprinkler çalışırken su iletim süresi 40 s olmalıdır."
Örnek olarak Tablo 15 (EN 12845-2, EN s.49), STC1 depolamasında HHS1/HHS2 ürünü için satırlar içerir; bu tablodaki K-faktörleri K160, K240, K280 ve K360 değerlerini alır. Lastik depolaması Tablo 22'de (EN 12845-2, EN s.57) K160 ve K240 ile, ağır rulo kâğıt Tablo 23'te (EN 12845-2, EN s.57) yine K160 ve K240 ile verilir.
Su kaynağı süresi ve tasarım alanının biçimi EN 12845-2 Tablo 6'dadır (EN 12845-2, EN s.34): 9, 10 ve 12 sprinkler için 60 dk; 15 ve 16 sprinkler için 90 dk; 20, 24, 25 ve 30 sprinkler için 120 dk. NOT 2: CMSA tasarımıyla rulo kâğıt depolamasında süre, sprinkler sayısından bağımsız olarak 120 dk olmalıdır. NOT 3: CMSA tasarımıyla lastik depolamasında süre 180 dk olmalıdır.
Annex N ve Annex P karşılaştırması
| Konu | Annex N | Annex P |
|---|---|---|
| Kapsam | CMSA | ESFR |
| Durum | Normatif | Normatif |
| Sayfa | EN s.162 | EN s.164 |
| Ana hüküm | CMSA sistemleri için EN 12845-2 uygulanır | ESFR sistemleri için EN 12845-2 uygulanır |
| Sınıf dönüşümü | EN 12845-2:2024 Annex A (Tablo A.1 veya Şekil A.1) | EN 12845-2:2024 Annex A (Tablo A.1 veya Şekil A.1) |
| Ek hüküm | Yok | Su kaynağı için EN 17451'e uygun üç adet %50 pompa seti kullanılması tavsiye edilir |
Kaynak: Annex N (EN s.162) ve Annex P (EN s.164).
Annex N'de bulunmayan konular
- CMSA tanımı, tipik ürün listesi, K-faktörü önerisi, aktivasyon tablosu, yerleşim kuralları, raf içi koordinasyon, su talebi hesap formülü, belgelendirme gereksinimleri veya bakım yöntemleri. Ekte bunların hiçbiri yoktur.
- Ekin tarihçesi veya önceki baskılardaki durumu.
- CE işaretlemesi ile ilgili hükümler.
Saha notu
Saha notu (standarttan değil, mühendislik yorumudur): Annex N'in kısalığı, bir projede CMSA tercih edildiğinde tasarım sorumluluğunun tümüyle EN 12845-2'ye geçtiği anlamına gelir; EN 12845-1'in tehlike sınıfı üzerinden kurulan alışkanlıkları (yoğunluk-alan mantığı) burada geçerli değildir. Bu nedenle şartnamelerde "Annex N'e göre CMSA" ifadesi tek başına bir tasarım kriteri tanımlamaz.
Sık Sorulan Sorular
EN 12845-1 Annex N'in tam içeriği nedir?
TS EN 12845+A2:2026 Annex N (EN s.162) iki alt maddeden oluşur. N.1 Genel: CMSA sprinkler sistemleri için, bu doküman ile bağlantılı olarak EN 12845-2 uygulanır. N.2 Sınıf dönüşümü: farklı tehlike sınıflandırma sistemleri nedeniyle EN 12845-2:2024 Annex A uygulanır; ya dönüşüm Tablo A.1 ya da Şekil A.1'deki akış şeması kullanılır. Ekte başka hüküm, tablo veya ürün listesi yoktur.
Annex N normatif midir bilgilendirici midir?
Normatiftir. Başlık sayfasında 'Annex N (normative) Control Mode Specific Application Sprinklers: CMSA' olarak geçer (EN s.162) ve içindekiler listesinde de normatif olarak gösterilir.
EN 12845 sınıfları EN 12845-2 sınıflarına nasıl dönüştürülür?
EN 12845-2:2024 Tablo A.1 (EN s.59) şu dönüşümü verir: LH ve OH1 için FH1; OH2 ve OH3 için FH2; OH4 için FH3; HHP1 ve HHP2 için FH4; HHP3 için FH5. Depolama tehlike sınıflarının belirlenmesi için Şekil A.1'deki akış şeması kullanılır.
CMSA tasarım kriterleri nerede bulunur?
EN 12845-2:2024 Madde 6.7'de. Madde 6.7.1 (EN s.48): Tablo 15 ile 21 arası, depolama ve tavan yüksekliğine göre yalnız tavan korumalı CMSA tasarım kriterlerini verir. Kuru CMSA tasarımında, tasarım tablolarında aksi belirtilmedikçe 4 sprinkler çalışırken su iletim süresi 40 s olmalıdır.
Annex N ile Annex P arasındaki fark nedir?
Yapıları aynıdır, kapsamları farklıdır. Annex N (normatif, EN s.162) CMSA içindir. Annex P (normatif, EN s.164) ESFR içindir ve ek olarak şunu söyler: ESFR sprinkler sistemlerinin su kaynağı için EN 17451'e uygun üç adet %50 pompa setinin kullanılması tavsiye edilir.
Kaynakça
- TS EN 12845+A2:2026 Annex N, N.1 ve N.2 (EN s.162)
- TS EN 12845+A2:2026 Annex P, P.1 ve P.2 (EN s.164)
- TS EN 12845-2:2024 Giriş (EN s.4)
- TS EN 12845-2:2024 Madde 4 (EN s.6)
- TS EN 12845-2:2024 Madde 6.4 ve Tablo 6 (EN s.34)
- TS EN 12845-2:2024 Madde 6.7.1 ve Tablo 15 (EN s.48-49)
- TS EN 12845-2:2024 Tablo 22 ve Tablo 23 (EN s.57)
- TS EN 12845-2:2024 Annex A ve Tablo A.1 (EN s.59), Şekil A.1 (EN s.60)
Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.