Kısa cevap: TS EN 12845+A2:2026 Madde 6.3.2 (TS s.36 / EN s.33): ST1 serbest duran veya blok istifleme; ST2 tek sıra post paletler, koridorlar 2,4 m'den az olmamak üzere; ST3 çoklu (çift dâhil) sıra post paletler; ST4 paletli raf (kirişli palet rafı); ST5 genişliği 1 m veya daha az katı ya da çıtalı raflar; ST6 genişliği 1 m'den fazla ve 6 m'den çok olmayan katı ya da çıtalı raflar.

TS EN 12845+A2:2026'da bir deponun sprinkler tasarımı üç girdinin kesişiminden çıkar: malın kategorisi (Kategori I-IV), depolama yüksekliği ve depolama konfigürasyonu (ST1-ST6). Bu yazı konfigürasyon tanımlarını (Madde 6.3.2), sınırlarını (Tablo 2), tavan korumasında yükseklik/yoğunluk eşleşmesini (Tablo 4), raf içi sprinkler varsayımlarını (Madde 7.2.3.3) ve ara sprinkler yerleşimini (Madde 12.5) kaynağıyla verir. Kaynak: TS EN 12845+A2:2026, Madde 6.3, 7.2 ve 12.5.

Madde 6.3.2: ST1-ST6 tanımları

Standart depolama konfigürasyonunu şöyle sınıflandırır (TS s.36 / EN s.33):

Kod Tanım
ST1 Serbest duran veya blok istifleme (free standing or block stacking)
ST2 Tek sıra post paletler (post pallets in single rows), koridorlar 2,4 m'den az olmamak üzere
ST3 Çoklu (çift dâhil) sıra post paletler
ST4 Paletli raf, kirişli palet rafı (palletized rack / beam pallet racking)
ST5 Genişliği 1 m veya daha az katı ya da çıtalı raflar (solid or slatted shelves)
ST6 Genişliği 1 m'den fazla ve 6 m'den çok olmayan katı ya da çıtalı raflar

Aynı madde bir not ekler: her depolama yöntemi için, sprinkler sisteminin tipine ve tasarımına bağlı olarak depolama yüksekliklerine özel sınırlamalar vardır (bkz. 7.2). Tipik örnekler Şekil 3'te verilmiştir (TS s.38 / EN s.35).

Madde 6.3.1 (TS s.36 / EN s.33) genel çerçeveyi kurar: depolanan malların genel yangın tehlikesi, ambalajı dâhil depolanan malzemelerin yanıcılığının ve depolama konfigürasyonunun bir fonksiyonudur. Gerekli tasarım kriterlerini belirlemek için Şekil 2'deki akış izlenir.

OH sınıfında depolamanın üç koşulu

Depolama her zaman HHS olmak zorunda değildir. Madde 6.2.3 (TS s.34 / EN s.31) OH olarak sınıflandırılan kullanımlarda depolamaya izin verir, ancak üç koşulla:

Alan OH4 olarak sınıflandırıldığında veya b) ya da c) şartları karşılanamadığında, alandaki depolama HHS olarak ele alınacaktır (bkz. 6.2.4.2).

Tablo 1: OH3 koruması için maksimum depolama yükseklikleri (TS s.35 / EN s.32)

Depolama kategorisi Serbest duran veya blok depolama (ST1) Depolama konfigürasyonları (ST2-ST6)
Kategori I 4,0 m 3,5 m
Kategori II 3,0 m 2,6 m
Kategori III 2,1 m 1,7 m
Kategori IV 1,2 m 1,2 m

Tablonun iki dipnotu vardır:

Yani gondol istisnası Madde 6.2.3 metninde değil, Tablo 1'in b dipnotundadır.

Tablo 2: Konfigürasyon başına sınırlar

Madde 6.3.2 (TS s.36 / EN s.33): "Sprinkler korumasının etkili olabilmesi için Tablo 2'deki sınırlamalar ve koruma gereksinimleri karşılanacaktır."

Tablo 2 (TS s.37 / EN s.34):

Konfig. Tehlike Uygulanabilir koşullar Maks. depolama blok alanı (m²) Depolama sıralarını ayıran koridor genişliği (m) Depolama blok alanı çevresinde min. ayırma açıklığı (m)
ST1 OH 50 uygulanmaz 2,4
ST1 HH 150 uygulanmaz 2,4
ST2 OH 50 2,4 veya daha fazla 2,4
ST2 HH sınırsız 2,4 veya daha fazla uygulanmaz
ST3 OH 50 uygulanmaz 2,4
ST3 HH 150 uygulanmaz 2,4
ST4 OH 50 1,2 veya daha fazla 2,4
ST4 HH ara seviye raf içi sprinkler olmadan (b, c) sınırsız 1,2 veya daha fazla uygulanmaz
ST4 HH ara seviye raf içi sprinkler ile (d) sınırsız 1,2'den az uygulanmaz
ST4 HH ara seviye raf içi sprinkler ile (e) sınırsız 1,2'den fazla ama 2,4'ten az uygulanmaz
ST4 HH ara seviye raf içi sprinkler ile (f) sınırsız 2,4 veya daha fazla uygulanmaz
ST5 OH 50 1,2 veya daha fazla 2,4
ST5 HH ara seviye raf içi sprinkler olmadan (b, c) 150 1,2'den az 2,4
ST5 HH ara seviye raf içi sprinkler ile (d) 150 1,2'den az 2,4
ST5 HH ara seviye raf içi sprinkler ile (g) sınırsız 1,2 veya daha fazla uygulanmaz
ST6 OH HH koruması kullanılır
ST6 HH ara seviye raf içi sprinkler ile (c, h) 150 1,2 2,4

Tablo 2 dipnotları (TS s.37 / EN s.34):

Tavan koruması: Tablo 4

Madde 7.2.2.2 (TS s.39 / EN s.36): Tablo 4, yalnız çatı veya tavan koruması bulunan çeşitli depolama tipleri için kategoriye göre uygun tasarım yoğunluğunu ve etki alanını ve izin verilen maksimum depolama yüksekliğini belirtir. Depolama yükseklikleri sınırı aştığında 7.2.3'e göre ara seviye raf içi sprinkler sağlanacaktır.

Tablo 4 (TS s.41 / EN s.38), maksimum izin verilen depolama yüksekliği (m):

ST1 serbest duran veya blok istifleme

Kat. I Kat. II Kat. III Kat. IV Tasarım yoğunluğu (mm/dk) Etki alanı (ıslak/ön tepkili)
5,3 4,1 2,9 1,6 7,5 260 m²
6,5 5,0 3,5 2,0 10,0 260 m²
7,6 5,9 4,1 2,3 12,5 260 m²
- 6,7 4,7 2,7 15,0 260 m²
- 7,5 5,2 3,0 17,5 260 m²
- - 5,7 3,3 20,0 300 m²
- - 6,3 3,6 22,5 300 m²
- - 6,7 3,8 25,0 300 m²
- - 7,2 4,1 27,5 300 m²
- - - 4,4 30,0 300 m²

ST2 tek sıra post paletler ve ST4 paletli raflar

Kat. I Kat. II Kat. III Kat. IV Tasarım yoğunluğu (mm/dk) Etki alanı
4,7 3,4 2,2 1,6 7,5 260 m²
5,7 4,2 2,6 2,0 10,0 260 m²
6,8 5,0 3,2 2,3 12,5 260 m²
- 5,6 3,7 2,7 15,0 260 m²
- 6,0 4,1 3,0 17,5 260 m²
- - 4,4 3,3 20,0 300 m²
- - 4,8 3,6 22,5 300 m²
- - 5,3 3,8 25,0 300 m²
- - 5,6 4,1 27,5 300 m²
- - 6,0 4,4 30,0 300 m²

ST3 çoklu sıra post paletler ve ST5/ST6 katı veya çıtalı raflar

Kat. I Kat. II Kat. III Kat. IV Tasarım yoğunluğu (mm/dk) Etki alanı
4,7 3,4 2,2 1,6 7,5 260 m²
5,7 4,2 2,6 2,0 10,0 260 m²
- 5,0 3,2 2,3 12,5 260 m²
- - - 2,7 15,0 260 m²
- - - 3,0 17,5 260 m²

Tablo 4'ün notu: Kuru ve alternatif sistemlerden, özellikle daha yanıcı ürünlerde (yüksek kategoriler) ve yüksek depolamada, High Hazard depolamada kaçınılmalıdır. Yine de kuru veya alternatif sistem kurmak gerekirse etki alanı %25 artırılmalıdır.

Madde 7.2.2.1 (TS s.39 / EN s.36): 12 m'yi aşan binalar için yetkili makamlara danışılacaktır.

Aşırı açıklık (excessive clearance)

Madde 7.2.2.3 (TS s.39-40 / EN s.36-37): Açıklığı belirlemek için Tablo 4'teki değerler kullanılacaktır. Açıklık, yani depolama yüksekliği ile tavan sprinkleri deflektörü arasındaki mesafe 4 m'yi aştığında şu seçeneklerden biri uygulanacaktır:

Ara seviye raf içi sprinklerler

Madde 7.2.3.1 (TS s.40 / EN s.37): Raflara 50'den fazla ara seviye sprinkler kurulduğunda, bunlar çatı veya tavan sprinklerleriyle aynı kontrol valf setinden beslenmeyecektir.

Madde 7.2.3.2 (TS s.40 / EN s.37): Çatı veya tavan sprinklerleri için tasarım yoğunluğu 260 m² etki alanı üzerinde en az 7,5 mm/dk olacaktır. Mallar en üst ara koruma seviyesinin üstünde depolanıyorsa, çatı veya tavan sprinklerleri için tasarım kriterleri Tablo 5'ten alınacaktır (TS s.42 / EN s.39).

Madde 7.2.3.3 (TS s.40 / EN s.37): Hidrolik hesap amacıyla, her raf içi sprinkler seviyesinde hidrolik olarak en uzak konumda 3 sprinklerin eşzamanlı çalıştığı, en çok üç seviyeye kadar varsayılacaktır. Raf koridorlarının genişliğine göre:

Koridor genişliği Devrede kabul edilecek raf sayısı
2,4 m veya daha fazla 1 raf
1,2 m ≤ genişlik < 2,4 m 2 raf
1,2 m'den az 3 raf

NOT: Düşey düzlemde üçten fazla ve yatay düzlemde üçten fazla sprinkler sırasının eşzamanlı çalıştığını varsaymak gerekli değildir.

Madde 7.2.3.4 (TS s.40 / EN s.37): Raf içi sprinklerler ve ilgili tavan sprinklerleri daima tam hesaplanacaktır (bkz. 13.1). NOT: Çalışan herhangi bir sprinklerdeki minimum basınç 2,0 bardır (bkz. 13.4.4).

Bu, Madde 13.1'in (TS s.85 / EN s.82) zorunlu tam hesap listesiyle uyumludur: ara seviye HHS sprinklerli düzenler ve gridli veya döngülü düzenler için daima tam hesap kullanılacaktır.

Ara sprinkler yerleşimi: Madde 12.5

Madde 12.5.1 Genel (TS s.81 / EN s.78): Çift sıra rafları koruyan sprinklerler boyuna kanal (longitudinal flue) boşluklarına, tercihen enine kanalla kesişimine kurulacaktır. Ara seviyelerde çalışan sprinklerlerden gelen suyun depolanan mallara nüfuz edebilmesi sağlanacaktır. Rafta sırt sırta yerleştirilmiş mallar arasındaki mesafe (boyuna kanal boşluğu) en az 0,15 m olacak, gerekirse palet stopları takılacaktır. Yan yana yerleştirilmiş mallar arasındaki mesafe (enine kanal boşluğu) en az 0,1 m olacaktır. Sprinkler deflektörleri ile depolamanın tepesi arasındaki açıklık, flat spray sprinklerler için 0,10 m, diğer sprinklerler için 0,15 m'den az olmayacaktır.

Madde 12.5.2 (TS s.81 / EN s.78): Zeminden en alt ara seviyeye ve seviyeler arasındaki düşey mesafe 3,50 m'yi veya iki katı (two tiers), hangisi küçükse onu aşmayacaktır. Tüm çatı veya tavan sprinklerleri depolamanın tepesinin 4 m'den az üstünde bulunmadıkça, depolamanın en üst seviyesinin üstüne bir ara seviye kurulacaktır. Hiçbir durumda en üst ara sprinkler seviyesi depolamanın tepesinden bir kat aşağıdan daha aşağıya kurulmayacaktır.

Madde 12.5.3 (TS s.81 / EN s.78):

Madde 12.5.4 (TS s.83 / EN s.80): Seviye başına sprinkler sırası sayısı toplam raf genişliğine göre belirlenir. Raflar sırt sırta yerleştirildiğinde toplam genişlik, her rafın genişliği ile aralarındaki mesafenin toplanmasıyla hesaplanır. Her 3,2 m raf genişliği için seviye başına bir sıra sprinkler kurulacaktır; mümkün olan her yerde kanal boşluklarına kurulacaklardır.

Madde 12.5.5 Raflı olmayan raflarda HHS ara sprinklerleri (TS s.83 / EN s.80): Paletli raf depolaması ve çoklu sıra drive-through depolaması için (Şekil 3 ve Tablo 4'teki ST4 tipi) ara sprinklerler şöyle kurulacaktır:

Aynı madde ekler: Herhangi bir raf veya yapısal çelik bir sprinklerin su dağılımına önemli ölçüde engel olabiliyorsa, suyun engellendiği alana su dağılımını sağlamak üzere ek bir sprinkler sağlanacaktır.

ST5 ve ST6'da ara sprinkler: rafın üstüne

Madde 12.5.6 (TS s.84 / EN s.81): Ara sprinklerler gerektiğinde, her rafın üstüne kurulacaktır (tavan veya çatı sprinklerleri malların 4 m'den fazla üstündeyse ya da mallara su erişimi kısıtlıysa en üst raf dâhil) ve Tablo 21 ile Şekil 15'te gösterildiği gibi konumlandırılacaktır. Sıralar arasındaki düşey mesafe 3,5 m'yi aşmayacaktır.

Tek sıra sprinklerler rafların üstünde merkezî olacaktır. Çift sıralar, her sıra en yakın raf kenarından aynı mesafede olacak şekilde konumlandırılacaktır. Dağıtım borusu hatlarına paralel raf ucundan en yakın sprinklere olan mesafe, hat boyunca sprinkler aralığının yarısı veya 1,4 m, hangisi küçükse o olacaktır (TS s.85 / EN s.82).

Tablo 21 (TS s.85 / EN s.82)

Raf genişliği s (m) Sprinkler sırası Sıra boyunca sprinklerler arası maks. mesafe (m) Sprinkler sıraları arası maks. mesafe (m)
ST5: s ≤ 1,0 1 2,8 -
ST6: 1,0 < s ≤ 3,0 1 2,8 -
ST6: 3,0 < s ≤ 6,0 2 2,8 2,8

Standardın kapsamadığı konfigürasyonlar

TS EN 12845+A2:2026 metninde "mobile rack" (hareketli raf) terimi geçmez; bu konfigürasyon için ayrı bir sınıf, sınır veya "özel inceleme" notu yoktur. Aynı şekilde drive-in depolama için tipik yükseklik aralığı veren bir hüküm de bulunmaz. Standardın sınıfladığı konfigürasyonlar Madde 6.3.2'deki altı tiptir; Madde 12.5.5 yalnız ST4 bağlamında "çoklu sıra drive-through depolaması"ndan söz eder.

Saha notu

Tablo 2'nin d, e, f ve g dipnotları ile Madde 7.2.3.3 aynı bilgiyi iki yerden verir: koridor daraldıkça hidrolik hesaba giren raf sayısı artar. Bu, koridor genişliğinin yalnız bir yerleşim kararı değil doğrudan bir su talebi parametresi olduğunu gösterir; raf düzeni değiştiğinde hidrolik hesabın da yeniden yapılması gerekir. Madde 20.3.2.2 bu değişikliği üç aylık rutinde yakalamayı şart koşar. (Bu paragraf mühendislik yorumudur.)

Sık Sorulan Sorular

ST1-ST6 nedir ve nasıl tanımlanır?

TS EN 12845+A2:2026 Madde 6.3.2 (TS s.36 / EN s.33): ST1 serbest duran veya blok istifleme; ST2 tek sıra post paletler, koridorlar 2,4 m'den az olmamak üzere; ST3 çoklu (çift dâhil) sıra post paletler; ST4 paletli raf (kirişli palet rafı); ST5 genişliği 1 m veya daha az katı ya da çıtalı raflar; ST6 genişliği 1 m'den fazla ve 6 m'den çok olmayan katı ya da çıtalı raflar.

OH sınıfında depolama blok alanı ve çevre açıklığı ne kadar?

Madde 6.2.3 (TS s.34 / EN s.31) OH alanlarında depolamaya üç koşulla izin verir: oda genelinde koruma en az OH3'e göre tasarlanacak; Tablo 1'deki maksimum depolama yükseklikleri aşılmayacak; tek bir bloğun maksimum depolama alanı 50 m²'yi geçmeyecek ve blok çevresinde en az 2,4 m açıklık bulunacaktır. Alan OH4 olarak sınıflandırıldığında veya b) ya da c) karşılanamadığında depolama HHS olarak ele alınır.

Tablo 2'ye göre HH blok alanı sınırları nedir?

TS EN 12845+A2:2026 Tablo 2 (TS s.37 / EN s.34): ST1 HH 150 m² ve 2,4 m çevre açıklığı; ST2 HH sınırsız, koridor 2,4 m veya daha fazla; ST3 HH 150 m² ve 2,4 m; ST4 HH sınırsız (koridor genişliğine göre raf içi sprinkler varsayımları değişir); ST5 HH raf içi sprinklersiz 150 m² ve koridor 1,2 m'den az, raf içi sprinklerli ve koridor 1,2 m veya daha fazla ise sınırsız; ST6 HH yalnız raf içi sprinklerli, 150 m², koridor 1,2 m ve çevre açıklığı 2,4 m.

Raf içi sprinklerlerde kaç raf hidrolik olarak devrede kabul edilir?

Madde 7.2.3.3 (TS s.40 / EN s.37): hidrolik hesap amacıyla, her raf içi sprinkler seviyesinde en elverişsiz konumda 3 sprinklerin eşzamanlı çalıştığı, en çok üç seviyeye kadar varsayılacaktır. Raf koridorları 2,4 m veya daha genişse yalnız bir rafın devrede olduğu varsayılır; 2,4 m'den az ama 1,2 m veya daha fazla ise iki raf; 1,2 m'den az ise üç raf varsayılır.

Ara sprinklerler rafın altına mı üstüne mi konur?

Üstüne. Madde 12.5.6 (TS s.84 / EN s.81): ST5 ve ST6 tipi katı veya çıtalı raflarda ara sprinkler gerektiğinde, sprinklerler her rafın üstüne kurulacaktır (tavan veya çatı sprinklerleri malların 4 m'den fazla üstündeyse ya da mallara su erişimi kısıtlıysa en üst raf dâhil) ve Tablo 21 ile Şekil 15'te gösterildiği gibi konumlandırılacaktır. Sıralar arasındaki düşey mesafe 3,5 m'yi aşmayacaktır.

Kaynakça

Kaynaklar & Uyarı

Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.

FS

Fatih Selvi

Makina mühendisi ve yazılım geliştirici. 16+ yıl mekanik tesisat ve yangın tesisatı deneyimi. NFPA 13/14/20/25 ve BYKHY uzmanı.