EN 12845 Ordinary Hazard (OH1-OH4) Tasarımı

Ordinary Hazard, TS EN 12845+A2:2026'nın pratikte en sık kullanılan sınıfıdır: dört grubunun da tasarım yoğunluğu aynıdır, ayrışma yalnız operasyon alanında olur. Bu basit görünen yapı, su beslemesi zincirinde beş kat farka kadar açılır. Kaynak: TS EN 12845+A2:2026, Madde 6.2.3, Tablo 3, Tablo 6 ve Annex A.

Tanım ve dört grup

Madde 6.2.3 (TS s.34 / EN s.31): OH, orta yangın yükü ve orta yanıcılıkta yanıcı malzemelerin işlendiği veya üretildiği kullanımları kapsar. Örnekler için Annex A'ya bakılır. Ordinary Hazard dört gruba ayrılır: OH1, OH2, OH3, OH4.

Aynı madde OH alanlarda depolamaya izin verir, ancak üç koşulu birlikte arar:

• a) Oda boyunca koruma en az OH3'e göre tasarlanacaktır.
• b) Tablo 1'de gösterilen azami istif yükseklikleri aşılmayacaktır.
• c) Tek bir bloğun azami depolama alanı 50 m²'yi aşmayacak, blok çevresinde en az 2,4 m açıklık bulunacaktır.

Alan OH4 olarak sınıflandırıldığında veya b) ya da c) koşulu karşılanamadığında, alandaki depolama HHS olarak ele alınacaktır (bkz. Madde 6.2.4.2).

Tablo 1 (TS s.35 / EN s.32) OH3 koruması için azami istif yükseklikleri: ST1 serbest duran veya blok istifte Kategori I 4,0 m, Kategori II 3,0 m, Kategori III 2,1 m, Kategori IV 1,2 m; ST2-ST6 konfigürasyonlarında sırasıyla 3,5 / 2,6 / 1,7 / 1,2 m.

Tasarım kriteri: Tablo 3

Tablo 3 (Madde 7.1, TS s.39 / EN s.36):

Kuru/alternatif alanlar yaş alanların tam 1,25 katıdır: 72 x 1,25 = 90; 144 x 1,25 = 180; 216 x 1,25 = 270. OH4'te kuru veya alternatif tesisata izin verilmez ve HHP1'e geçilir.

Madde 6.1 (TS s.34 / EN s.31) karma durumu çözer: açık iletişim hâlinde farklı tehlike sınıflandırmasına sahip alanlar varsa, daha yüksek tasarım kriteri düşük sınıflandırmalı alana en az iki sıra sprinkler kadar uzatılacaktır.

Ön-hesaplı OH: Tablo 6'yı doğru okumak

Tablo 6 (Madde 7.3.1, TS s.42 / EN s.39) dört veri sütunundan oluşur ve her satır iki çalışma noktası verir: (debi / kontrol vana setindeki basınç) ve (maksimum talep debisi / kontrol vana setindeki basınç). Kuru sınıflar bir üst yaş sınıfla aynı satırda toplanmıştır.

NOT: ps, ilgili düzendeki en yüksek sprinklerin kontrol vana seti 'C' manometresi üzerindeki yüksekliğinden kaynaklanan statik yük kaybıdır (bar). Madde 7.3.1: sürtünme ve statik yükten kaynaklanan basınç kaybı, su beslemesi ile her kontrol vana seti arasında ayrı ayrı hesaplanacaktır.

Pompa tarafında Tablo 16 (Madde 10.7.1, TS s.65 / EN s.62) aynı gruplama ile üç yükseklik bandında nominal ve karakteristik değerler verir; örneğin OH1 yaş, h ≤ 15 m için nominal 1,2 bar / 900 l/dk, karakteristik 2,2 bar / 540 l/dk ve 2,5 bar / 375 l/dk.

Su hacmi Tablo 9 (TS s.50 / EN s.47): OH1 yaş h ≤ 15 m için 55 m³; OH1 kuru ve OH2 yaş için 105 m³; OH2 kuru ve OH3 yaş için 135 m³; OH3 kuru ve OH4 yaş için 160 m³. İndirgenmiş kapasiteli tank kullanılıyorsa Tablo 11 (TS s.52 / EN s.49) tabanları sırasıyla 10, 20, 30 ve 50 m³'tür. Süre Madde 8.1.1 uyarınca OH'de 60 dakikadır.

Annex A: hangi kullanım hangi grupta?

Tablo A.2 (TS s.127-128 / EN s.124-125) kullanımları sektör sektör listeler. Aşağıdaki gruplandırma tablonun sütun düzenine göredir:

OH1: Cement works (çimento fabrikaları); Sheet metal product factories (sac ürün fabrikaları); Hospitals (hastaneler); Hotels (oteller); Libraries, excluding book stores (kütüphaneler, kitap depoları hariç); Restaurants (restoranlar); Schools (okullar, bkz. 6.2.2); Offices (ofisler, bkz. 6.2.2); Data processing - computer room, excluding tape storage (bilgi işlem, bant deposu hariç).

OH2: Photographic film factories; Metal working (metal işleme); Abattoirs, meat factories (mezbahalar, et fabrikaları); Bakeries (fırınlar); Biscuit factories (bisküvi fabrikaları); Breweries (bira fabrikaları); Chocolate factories (çikolata fabrikaları); Dairies (süt ürünleri fabrikaları); Confectionery factories (şekerleme fabrikaları); Laboratories (physical); Laundries (çamaşırhaneler); Car parks (otoparklar); Museums (müzeler); Leather goods factories (deri eşya fabrikaları).

OH3: Glass factories; Dyers works, soap factories; Photographic laboratories; Paint application shops with water based paint (su bazlı boya uygulama atölyeleri); Electronics factories; Radio equipment factories; Washing machine factories; Car workshops (araç tamirhaneleri); Animal fodder factories; Corn mills; Dehydrated vegetable and soup factories; Sugar factories; Broadcasting studios (small) (küçük yayın stüdyoları); Railway stations (demir yolu istasyonları); Plant (technical) room; Farm building; Book binding factories, cardboard factories, paper factories; Department stores, shopping centre (mağazalar, alışveriş merkezi); Carpet factories (kauçuk ve köpük plastik hariç); Cloth and clothing factories, fibre board factories; Footwear factories (plastik ve kauçuk hariç); Knitting factories, linen factories; Mattress factories (köpük plastik hariç); Sewing factories, weaving mills; Woolen and worsted mills; Woodworking factories; Furniture factories (köpük plastiksiz); Furniture showrooms; Upholstery factories (köpük plastiksiz).

OH4: Alcohol distilleries (alkol damıtımevleri); Cinemas and theatres (sinema ve tiyatrolar); Concert halls (konser salonları); tobacco factories (tütün fabrikaları); Film and TV Production Studio; Waste paper processing (atık kâğıt işleme); Exhibition halls (sergi salonları, aşırı açıklık dikkate alınır); Cotton mills; Flax preparation plants; Hemp preparation plants; Saw mills; Plywood factories.

Tablo A.2'nin NOTU: OH1 veya OH2 bir kullanımda boyama veya benzer yüksek yangın yükü alanları varsa, bunlar OH3 olarak ele alınmalıdır.

Sık karıştırılan iki kalem: cezaevleri (Prisons) Tablo A.1'dedir, yani LH'dır; kibrit üreticileri (Match manufacturers) ise Tablo A.3'te HHP1 sütunundadır (TS s.129 / EN s.126), OH4'te değil.

Sprinkler yerleşimi ve tipi

Tablo 19 (Madde 12.2, TS s.73 / EN s.70): OH'de sprinkler başına azami alan 12,0 m²; standart düzende S ve D azami 4,0 m; kaydırmalı düzende S 4,6 m, D 4,0 m.

Tablo 20 (TS s.74 / EN s.71): OH'de sidewall sprinkler başına azami alan 9,0 m²; duvar boyunca sprinklerler arası 3,4 m (tavanın yangına dayanımı 120 dakikadan az değilse 3,7 m'ye çıkarılabilir); sprinklerden duvar sonuna 1,8 m.

Madde 12.1.2 a) (TS s.73 / EN s.70): LH ve OH'de deflektör altında flat spray sprinklerde en az 0,3 m, diğer hâllerde en az 0,5 m serbest boşluk.

Tablo 37a (TS s.107 / EN s.104): OH'de tasarım yoğunluğu 5,0 mm/dk; sprinkler tipleri conventional, spray, ceiling, flush, flat spray, recessed, concealed ve sidewall; nominal K-faktör 80 veya 115.

Madde 14.2.2 (TS s.107 / EN s.104): ceiling, flush, recessed ve concealed sprinklerler OH4, HHP veya HHS alanlarında tesis edilmeyecektir.

Madde 14.2.3: sidewall sprinklerler HH tesisatlarında (koridor, kablo kanalı ve kolon koruması hariç), OH depolama alanlarında ve asma tavan üstünde tesis edilmeyecektir; yalnız düz tavanlar altında tesis edilebilirler.

Boru boyutlandırma

Ön-hesaplı OH'de kol borusu çapları Tablo 30'a, dağıtım borusu çapları Tablo 31'e uyar (Madde 13.3.4.1, TS s.91 / EN s.88). Örneğin diğer tüm kol borularında 25 mm 3, 32 mm 4, 40 mm 6, 50 mm 9 sprinkler besler.

Tasarım noktası Tablo 26'dan (TS s.89 / EN s.86) bulunur: bir odada bir dağıtım borusu üzerindeki sprinkler sayısı 16'dan fazlaysa iki end-side düzende 17. sprinklerde, 18'den fazlaysa diğer düzenlerde 19. sprinklerde.

Madde 13.3.4.2 (TS s.92 / EN s.89): en uzak bölgedeki tasarım noktası ile kontrol vana seti arasındaki çaplar, 1 000 l/dk debide toplam sürtünme kaybı 0,5 bar'ı aşmayacak şekilde hesaplanır. Madde 13.3.4.4 bunun, sistemde OH3/OH4 ile HHP/HHS alanlarının ortak su beslemesine bağlı olduğu hâllerde mevcut fazla basıncın yüzde 50'si kadar artırılabileceğini belirtir ve OH3 için bir örnek verir: kontrol vana setinde gereken 1,4 bar, yükseklik farkından 1,2 bar, toplam 2,6 bar; HH'ye uygun debide mevcut 6,0 bar; kullanılabilecek fazla basınç 50 % x (6,0 - 2,6) = 1,7 bar; boru 0,5 + 1,7 x (1 000 / 1 350)² = 1,43 bar kayba göre boyutlandırılır.

Madde 13.3.4.1'in devamı: kol boruları 6°'den fazla eğimli çatılar altında boyuna uzanıyorsa bir kol borusundaki sprinkler sayısı altıyı aşamaz.

Minimum basınç, Madde 13.4.4 (TS s.105 / EN s.102): OH'de 0,35 bar; ancak yoğunluğu sağlamak için gereken basınçla birlikte, hangisi yüksekse o uygulanır. Aritmetik olarak: K80 sprinkler 0,35 bar'da 80 x √0,35 = 47,3 l/dk verir; Tablo 19'un izin verdiği azami 12,0 m² alanda bu yalnız 3,94 mm/dk eder. Tablo 3'ün istediği 5,0 mm/dk için 12,0 m²'de 60 l/dk gerekir, bu da Madde 14.3'teki Q = K√P bağıntısıyla (60 / 80)² = 0,56 bar demektir. Yani OH'de pratikte belirleyici olan yoğunluk şartıdır.

OH'ye özgü diğer sınırlar

• Tablo 17 (Madde 11.1.3, TS s.70 / EN s.67): OH'de, içindeki LH sprinklerleri dâhil, kontrol vana seti başına azami korunan alan 12 000 m² (Annex D ve Annex F'de izin verilenler hariç).
• Annex D (TS s.139 / EN s.136): zonlama yalnız yaş borulu OH tesisatlarına uygulanır. Zonlanmış tesisatlarda tek bir yaş kontrol vana setinin herhangi bir kattaki korunan alanı 12 000 m²'yi, kontrol ettiği toplam korunan kat alanı 120 000 m²'yi aşamaz; zon başına korunan kat alanı 6 000 m²'den büyük olamaz; zonlu tesisatlar OH3'ten büyük hiçbir tehlike içeremez; otoparklar ile mal boşaltma ve depolama alanları ayrı ve zonlanmamış bir tesisatta olacaktır.
• Annex E (TS s.142 / EN s.139): yüksek yapı sprinkler sistemleri OH3 koruma şartlarına uyacaktır; tehlikesi OH3'ten büyük yüksek yapı sistemleri için özel yangın mühendisliği çözümleri gerekir.
• Madde 9.6.1 c) (TS s.59 / EN s.56): basınçlı tank yalnız LH ve OH1'de tek su beslemesi sayılır. Madde 9.5.3 (TS s.57 / EN s.54): tek besleme olarak basınçlı tankta asgari su hacmi OH1 için 23 m³; duplike beslemede LH ve tüm OH gruplarında 15 m³.
• Madde 17.1.9 (TS s.116 / EN s.113): bakır borular yalnız LH, OH1, OH2 ve OH3 yaş sistemlerde, çelik borunun akış yönünde aşağısında kullanılabilir.
• Tablo 39 (Madde 15.4, TS s.111 / EN s.108): OH tesisatı drenaj vanası ve borusu asgari 50 mm.
• Madde 20.1.4 b) (TS s.121 / EN s.118): OH tesisatlarında en az 24 yedek sprinkler bulundurulur.
• Tablo 15 (TS s.65 / EN s.62): OH, HHP ve HHS'de priming tankı en az 500 litre, priming borusu en az 50 mm.
• Madde 5.4 (TS s.33 / EN s.30): gizli hacimlerdeki koruma, ana tehlike sınıfı LH olmadığı tüm hâllerde OH1'e göre yapılır.
• Madde 8.1.1 (TS s.45 / EN s.42): OH su beslemesi süresi 60 dakika.

Saha notu: OH1 ile OH3 arasındaki fark tek bir satırda küçük görünür, ancak tasarım debisi 360 l/dk'dan 1 080 l/dk'ya, depo hacmi 55 m³'ten 135 m³'e çıkar; sınıflandırma kararının projenin en pahalı kararı olmasının sebebi budur.

Sık Sorulan Sorular

OH1-OH4 tasarım kriterleri nedir?

Tablo 3 (Madde 7.1, TS s.39 / EN s.36): dört grubun da tasarım yoğunluğu 5,0 mm/dk'dır; yaş veya ön-tepkili operasyon alanı OH1'de 72 m², OH2'de 144 m², OH3'te 216 m², OH4'te 360 m²'dir. Kuru veya alternatif sistemde alanlar sırasıyla 90, 180 ve 270 m² olur; OH4'te kuru veya alternatif tesisata izin verilmez, HHP1 kullanılır.

OH sınıfı alanda depolama yapılabilir mi?

Madde 6.2.3 (TS s.34 / EN s.31) üç koşulla izin verir: oda boyunca koruma en az OH3'e göre tasarlanacak; Tablo 1'deki azami istif yükseklikleri aşılmayacak; tek bir bloğun azami depolama alanı 50 m²'yi aşmayacak ve blok çevresinde en az 2,4 m açıklık bulunacaktır. Alan OH4 olarak sınıflandırılmışsa veya b ya da c koşulu sağlanamıyorsa, alandaki depolama HHS olarak ele alınır.

Restoran, otopark ve sinema hangi OH grubundadır?

Tablo A.2 (TS s.127-128 / EN s.124-125): restoranlar (Restaurants) OH1; otoparklar (Car parks) OH2; sinema ve tiyatrolar (Cinemas and theatres) ile konser salonları (Concert halls) OH4 sütunundadır. Tablonun NOTU, OH1 veya OH2 bir kullanımda boyama veya benzer yüksek yangın yükü alanları varsa bunların OH3 olarak ele alınmasını ister.

OH'de minimum sprinkler deşarj basıncı kaçtır?

Madde 13.4.4 (TS s.105 / EN s.102): OH'de 0,35 bar. Ancak aynı madde bu değerin, Madde 13.4.1'deki yoğunluğu sağlamak için gereken basınçla birlikte, hangisi yüksekse o şeklinde uygulanacağını söyler. K80 sprinkler 0,35 bar'da 47,3 l/dk verir; bu debi Tablo 19'un izin verdiği azami 12,0 m² alanda yalnız 3,94 mm/dk eder, oysa Tablo 3 5,0 mm/dk ister. 5,0 mm/dk için 12,0 m²'de 60 l/dk gerekir ve bu da 0,56 bar demektir.

OH'de bir kontrol vana seti en çok kaç m² koruyabilir?

Tablo 17 (Madde 11.1.3, TS s.70 / EN s.67): OH'de, içindeki LH sprinklerleri dâhil, kontrol vana seti başına azami korunan alan 12 000 m²'dir; Annex D ve Annex F'de izin verilen hâller istisnadır. Annex D, zonlanmış yaş OH tesisatlarında tek bir kontrol vana setinin kontrol ettiği toplam korunan kat alanının 120 000 m²'yi, zon başına alanın ise 6 000 m²'yi aşmamasını şart koşar.

Aynı binada farklı OH grupları varsa ne yapılır?

Madde 6.1 (TS s.34 / EN s.31): açık iletişim hâlinde farklı tehlike sınıflandırmasına sahip alanlar varsa, daha yüksek tasarım kriteri düşük sınıflandırmalı alana en az iki sıra sprinkler kadar uzatılacaktır.

Kaynakça

• TS EN 12845+A2:2026 Madde 5.4 (TS s.33 / EN s.30), Madde 6.1, Madde 6.2.3 (TS s.34 / EN s.31), Tablo 1, Madde 6.2.4.2 (TS s.35 / EN s.32)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 7.1, Tablo 3 (TS s.38-39 / EN s.35-36), Madde 7.3.1, Tablo 6 (TS s.42 / EN s.39)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 8.1.1 (TS s.45 / EN s.42)
• TS EN 12845+A2:2026 Tablo 9 (TS s.50 / EN s.47), Tablo 11 (TS s.52 / EN s.49), Madde 9.5.3 (TS s.57 / EN s.54), Madde 9.6.1 (TS s.59 / EN s.56)
• TS EN 12845+A2:2026 Tablo 15, Madde 10.7.1, Tablo 16 (TS s.65 / EN s.62)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 11.1.3, Tablo 17 (TS s.70 / EN s.67)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 12.1.2, Madde 12.2, Tablo 19 (TS s.73 / EN s.70), Tablo 20 (TS s.74 / EN s.71)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 13.3.2.3, Tablo 26 (TS s.89 / EN s.86), Madde 13.3.4.1, Tablo 30, Tablo 31 (TS s.91 / EN s.88), Madde 13.3.4.2, 13.3.4.4 (TS s.92 / EN s.89)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 13.4.4 (TS s.105 / EN s.102)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 14.2.2, 14.2.3, Tablo 37a (TS s.107 / EN s.104), Madde 14.3 (TS s.107-108 / EN s.104-105)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 15.4, Tablo 39 (TS s.111 / EN s.108)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 17.1.9 (TS s.116 / EN s.113)
• TS EN 12845+A2:2026 Madde 20.1.4 (TS s.121 / EN s.118)
• TS EN 12845+A2:2026 Tablo A.1 (TS s.127 / EN s.124), Tablo A.2 (TS s.127-128 / EN s.124-125), Tablo A.3 (TS s.129 / EN s.126)
• TS EN 12845+A2:2026 Annex D, Madde D.2, D.3.1 (TS s.139 / EN s.136), Annex E, Madde E.2.1 (TS s.142 / EN s.139)