Sprinklerin sıcaklık derecelendirmesi etiketten önce renkten okunur. Ama cam ampulde kırmızı 68 °C demekken füze linkte kırmızı 163–191 °C demektir. Bu sayfa iki sistemi ayrı ayrı, renkli hücreli tablolarda tutar.
Seçim kuralı: ortam + 30 °C
EN 12845 tek cümlede özetler: derecelendirme, beklenen en yüksek ortam sıcaklığının en az 30 °C üstünde olmalı ama gereğinden fazla yukarı çıkılmamalı. Fazla yükseğe çıkmak tepki süresini uzatır, küçük yangını büyütür. Sıcaklık sınıfının yanındaki ikinci termal parametre olan RTI (tepki süresi endeksi), hızlı tepkili ve standart tepkili başlıkların farkını ve cam ampul ile eriyen bağlantı mekanizmalarının nasıl çalıştığını ayrıntılı anlatan sprinkler termal özellikleri yazısında ele alınıyor.
Cam ampul renk kodu
Cam ampuldeki sıvının rengi doğrudan sprinklerin çalışma sıcaklığını gösterir ve bu renk sistemi dünyanın her yerinde aynıdır.
| Nominal sıcaklık | Ampul sıvı rengi | Tipik mahal |
|---|---|---|
| 57 °C | Turuncu | Soğutulan, ortam 27 °C altı |
| 68 °C | Kırmızı | Ofis, otel odası, klimalı mağaza (en yaygın) |
| 79 °C | Sarı | Klimasız koridor, sıcak iklim |
| 93 °C | Yeşil | Çelik çatı altı, cam çatı, kazan dairesi |
| 100 °C | Yeşil | Havalandırılmayan tavan boşluğu |
| 121 °C | Mavi | Sıcak proses çevresi |
| 141 °C | Mavi | Baca yakını, kazan dairesi sıcak bölge |
| 163 °C | Mor (mauve) | Kurutma fırını çevresi |
| 182 °C | Mor (mauve) | Boya/kurutma fırını |
| 204 / 227 / 260 / 286 / 343 °C | Siyah | Endüstriyel fırın çevresi |
Füze link renk kodu (yoke kolu)
Eriyebilir bağlantılı sprinklerde renk ampulde değil, yoke kollarındadır ve tek bir sıcaklığı değil bir aralığı gösterir. Mekanizmanın nasıl çalıştığı — iki metal parçayı tutan düşük erime noktalı lehim — sprinkler termal özellikleri yazısında anlatılıyor.
| Sıcaklık aralığı | Kol rengi |
|---|---|
| 57 – 77 °C | Boyasız |
| 80 – 107 °C | Beyaz |
| 121 – 149 °C | Mavi |
| 163 – 191 °C | Kırmızı |
| 204 – 246 °C | Yeşil |
| 260 – 302 °C | Turuncu |
| 320 – 343 °C | Siyah |
Denetimde en tehlikeli karışıklık: kırmızı. Cam ampulde 68 °C, füze linkte 163–191 °C. Aynı tesiste iki tip karışıksa etiketleme prosedürü olmadan doğru okuma imkânsızdır.
Mahal bazlı seçim tablosu
| Mahal | Beklenen max ortam | Seçilecek derece | Renk |
|---|---|---|---|
| Ofis, otel odası, klimalı mağaza | 30–35 °C | 68 °C | Kırmızı |
| Klimasız okul/AVM koridoru | 40 °C | 68–79 °C | Kırmızı / Sarı |
| Çelik çatılı depo, yaz tavan altı | 55–65 °C | 93 °C | Yeşil |
| Cam çatı, atriyum | 60–70 °C | 93–100 °C | Yeşil |
| Kazan dairesi, rutin | 50–60 °C | 93 °C | Yeşil |
| Kazan dairesi, baca yakını | 90–110 °C | 141 °C | Mavi |
| Boya/kurutma fırını yakını | 140–150 °C | 182 °C | Mor |
| Endüstriyel fırın çevresi | 180–200 °C | 227 °C | Siyah |
Gizli (concealed) sprinklerde iki kademe
Concealed sprinkler iki aşamada çalışır: önce kapak tipik 57 °C lehimle düşer, sonra ana cam ampul (genelde 68 veya 74 °C) patlar. Kapak nominali her zaman ana ampulden düşük olmalıdır. Kapağı sahada boyatmak lehimi yalıtır ve sprinkler hiç açılmaz — en sık görülen saha hatasıdır.
Kuru tesisatta bir kademe yukarı
Kuru borulu sistemde su gecikmesi 60 saniyeye kadar çıkabilir. Saha refleksi bir kademe yukarı çıkmaktır: ıslakta 68 °C uygunsa kuruda 79 veya 93 °C tercih edilir. Böylece komşu yangından erken aktivasyon riski düşer ve bir kez açılan hattı kurutma yükü azalır.
NFPA 13 ile karşılaştırma
Fiziksel sprinkler aynıdır; renk kodları örtüşür. Fark terminolojide: NFPA grup adı kullanır (Ordinary 57–77 °C, Intermediate 79–107 °C, High 121–149 °C, Extra High 163–191 °C, Very Extra High 204–246 °C, Ultra High 260–302 °C); EN 12845 sayısal değerle çalışır. Aynı projede iki dili karıştırmayın; etiket, çizim ve teslim dosyası aynı terminolojiyi taşımalı.
Sık Sorulan Sorular
Kırmızı sprinkler kaç derecedir?
Cam ampulde 68 °C. Ama füze linkli sprinklerde kırmızı yoke kolu 163–191 °C aralığını gösterir. İki tip aynı tesiste karışıksa yanlış okuma kaçınılmazdır.
Sprinkler derecelendirmesi nasıl seçilir?
Beklenen en yüksek ortam sıcaklığının en az 30 °C üstü, ama gereğinden fazla değil. Ilıman iklimde tipik 68 veya 74 °C; havalandırılmayan tavan boşluğu ve cam çatı altında 93–100 °C.
Çelik çatılı depoda neden 93 °C kullanılır?
Yaz öğleden sonra tavan altı 55–65 °C'ye çıkar. 68 °C bu ortamda 30 °C marjı sağlamaz; sıcak hava dalgasında yanlış aktivasyon gelir ve sistem boşalır.
Concealed sprinkler kapağı boyanabilir mi?
Hayır. Ek boya tabakası 57 °C lehimi yalıtır, kapak düşmez ve sprinkler hiç açılmaz. Fabrika boyalı kapak sipariş edilmelidir.
SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü
MEP Calc tek iOS uygulamasında 86+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.
MEP Calc'i App Store'dan indirBS EN 12845:2015+A1:2019 Tablo 37b ve sprinkler tipi maddeleri. EN 12259-1 (sprinkler bileşen standardı). NFPA 13 (2025) sıcaklık derecelendirme bölümü. Üretici katalogları esastır.