Kaynak: TS EN 12845+A2:2026, Madde G.4 "Flammable liquid storage" (EN s.147), Tablo G.2 ve Tablo G.3 (EN s.148), Tablo G.4 (EN s.149).
Madde G.4 kısa bir giriş cümlesi ve üç tablodan oluşur. Tasarımın tamamı bu tablolardan okunur; standart bu maddede söndürme yöntemi, köpük, dökülme kontrolü veya dedeksiyon hakkında hüküm vermez.
Madde G.4'ün metni
Madde G.4 (EN s.147), tek cümledir: "Yanıcı sıvılar, parlama noktalarına (FP) ve kaynama noktalarına (BP) göre, Tablo G.2, G.3 ve G.4'te gösterildiği gibi dört sınıfa ayrılır."
Sınıflandırma
| Sınıf | Özellikler (C) |
|---|---|
| 1 | FP ≥ 100 |
| 2 | FP < 100 |
| 3 | FP < 35 |
| 4 | FP < 21 ve BP < 35 |
Kaynak: Tablo G.2, EN s.148.
Dikkat: bu sistemde Sınıf 1 en az yanıcı, Sınıf 4 en yanıcı olandır. Sınıf numarası arttıkça parlama noktası düşer ve tasarım ağırlaşır.
Tablo G.2: ST1 metal variller, kapasite > 20 l ve ≤ 208 l
| Sınıf | Özellikler (C) | Varil yönü | İzin verilen depolama | Tavan sprinkleri yoğunluğu (mm/dk) | Operasyon alanı (m2) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | FP ≥ 100 | Yan yatık | ≤ 12 varil yüksekliğinde | 10 | 450 |
| 1 | FP ≥ 100 | Dik | ≤ 6 varil yüksekliğinde | 10 | 450 |
| 2 | FP < 100 | Yan yatık | ≤ 6 varil yüksekliğinde | 25 | 450 |
| 2 | FP < 100 | Dik | ≤ 2 varil yüksekliğinde | 25 | 450 |
| 3 | FP < 35 | Yan yatık | ≤ 3 varil yüksekliğinde | 25 | 450 |
| 3 | FP < 35 | Dik | ≤ 1 varil yüksekliğinde | 25 | 450 |
| 4 | FP < 21 ve BP < 35 | Yan yatık veya dik | 1 varil yüksekliğinde | 25 | 450 |
Kaynak: Tablo G.2, EN s.148.
Bu tabloda istif sınırı metre ile değil, varil adedi ile verilir. Varil yönü (yan yatık / dik) izin verilen adedi doğrudan değiştirir.
Tablo G.3: ST4 paletli raf, metal variller, kapasite > 20 l ve ≤ 208 l
| Sınıf | Özellikler (C) | Varil yönü | Ara seviye sprinkler seviyeleri | Tavan yoğunluğu (mm/dk) | Operasyon alanı (m2) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | FP ≥ 100 | Yan yatık | Her 12. kat | 10 | 450 |
| 1 | FP ≥ 100 | Dik | Her 6. kat | 10 | 450 |
| 2 | FP < 100 | Yan yatık | Her 6. kat | 25 | 450 |
| 2 | FP < 100 | Dik | Her kat | 10 | 450 |
| 3 | FP < 35 | Yan yatık | Her 3. kat | 25 | 450 |
| 3 | FP < 35 | Dik | Her kat | 10 | 450 |
| 4 | FP < 21 ve BP < 35 | Yan yatık veya dik | Her kat | 25 | 450 |
NOT (EN s.148): Bu tablo, kat başına bir varil yüksekliğinde depolanan varillere uygulanır.
Kaynak: Tablo G.3, EN s.148.
Tablo G.3'ün mantığı şudur: dik depolamada ara seviye sprinkler sıklığı artarken tavan yoğunluğu düşer (Sınıf 2 ve 3 için 10 mm/dk), yan yatık depolamada ise ara seviye seyrekleşir ve tavan yoğunluğu 25 mm/dk'ya çıkar.
Tablo G.4: ST1, ST5, ST6 metal variller, kapasite ≤ 20 l
| Sınıf | Özellikler (C) | Depolama tipi | Azami izin verilen depolama yüksekliği (m) | Tavan yoğunluğu (mm/dk) | Operasyon alanı (m2) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | FP ≥ 100 | ST1 | 5,5 | 10 | 450 |
| 1 | FP ≥ 100 | ST5/6 | 4,6 | 7,5 | 450 |
| 2 | FP < 100 | ST1 | 4,0 | 12,5 | 450 |
| 2 | FP < 100 | ST5/6 | 4,6 | 12,5 | 450 |
| 3 | FP < 35 | ST1 | 1,5 | 12,5 | 450 |
| 4 | FP < 21 ve BP < 35 | ST5/6 | 2,1 | 12,5 | 450 |
Kaynak: Tablo G.4, EN s.149. (Sınıf 2'de yoğunluk hücresi ST1 ve ST5/6 satırlarını birlikte kapsar.)
Tablo G.4 yalnız ST1, ST5 ve ST6 için düzenlenmiştir (başlık: kapasitesi 20 l'ye kadar metal variller, EN s.149); tabloda Sınıf 4 için ST1 satırı ve Sınıf 3 için ST5/6 satırı bulunmaz, standart yalnız listelenen kombinasyonları düzenler.
Üç tablonun karşılaştırması
| Konu | Tablo G.2 | Tablo G.3 | Tablo G.4 |
|---|---|---|---|
| Kap tipi | Metal varil > 20 l, ≤ 208 l | Metal varil > 20 l, ≤ 208 l | Metal varil ≤ 20 l |
| Depolama konfigürasyonu | ST1 | ST4 | ST1, ST5, ST6 |
| Sınır birimi | Varil adedi | Kat sayısı (ara sprinkler sıklığı) | Metre |
| Yoğunluk aralığı | 10 veya 25 mm/dk | 10 veya 25 mm/dk | 7,5; 10; 12,5 mm/dk |
| Operasyon alanı | 450 m2 | 450 m2 | 450 m2 |
Kaynak: Tablo G.2, G.3 (EN s.148) ve Tablo G.4 (EN s.149).
Üç tablonun ortak paydası 450 m2 operasyon alanıdır; bu, standardın HHS depolamalarda kullandığı 260 m2 ve 300 m2 değerlerinden (Tablo 4, EN s.38) belirgin biçimde büyüktür.
Süre için Madde G.4 hüküm vermez; genel hüküm Madde 8.1.1'dedir (EN s.42): LH 30 dk, OH 60 dk, HHP 90 dk, HHS 90 dk.
Standardın bu maddede söylemediği şeyler
- IA, IB, IC, II, IIIA, IIIB gibi sınıf adları ve bunlara bağlı parlama noktası eşikleri. EN 12845'in yanıcı sıvı sınıfları 1, 2, 3, 4'tür.
- 260 m2 operasyon alanı. Madde G.4'ün üç tablosunda da alan 450 m2'dir.
- Köpük (AFFF) katkısı, köpük-su sistemi, deluge vanası, oranlayıcı, alev dedektörü.
- Bund veya dyke kapasite formülü, kapı eşiği, ayrı yangın kompartmanı için stok hacmi eşiği.
- IBC (1000 l plastik konteyner) depolaması. Tablolar metal varilleri kapsar.
- Yangın monitörü (su topu) gereksinimi veya aralığı.
Saha notu
Saha notu (standarttan değil, mühendislik yorumudur): bu maddede tasarımı belirleyen girdi ürünün ticari adı değil, ölçülmüş parlama ve kaynama noktasıdır; dolayısıyla depolanan her ürünün güvenlik bilgi formundaki FP/BP değerleri proje dosyasına girmelidir. Varil yönünün (yan yatık / dik) işletme sırasında değişmesi, Tablo G.2 ve G.3'te doğrudan tasarım değişikliği anlamına gelir.
Sık Sorulan Sorular
EN 12845 yanıcı sıvıları nasıl sınıflandırır?
TS EN 12845+A2:2026 Madde G.4 (EN s.147): yanıcı sıvılar parlama noktası (FP) ve kaynama noktasına (BP) göre dört sınıfa ayrılır. Tablo G.2'ye göre (EN s.148) Sınıf 1: FP ≥ 100 C; Sınıf 2: FP < 100 C; Sınıf 3: FP < 35 C; Sınıf 4: FP < 21 C ve BP < 35 C.
Operasyon alanı kaç metrekaredir?
Tablo G.2, G.3 ve G.4'ün tümünde (EN s.148-149) operasyon alanı bütün sınıflar için 450 m2'dir. Tavan yoğunlukları 7,5; 10; 12,5 ve 25 mm/dk değerlerini alır.
Metal varil istif yüksekliği nasıl sınırlanır?
Tablo G.2 (EN s.148), kapasitesi > 20 l ve ≤ 208 l olan ST1 metal variller için: Sınıf 1 yan yatık ≤ 12 varil, dik ≤ 6 varil; Sınıf 2 yan ≤ 6, dik ≤ 2; Sınıf 3 yan ≤ 3, dik ≤ 1; Sınıf 4 yan veya dik 1 varil yüksekliğinde. Tavan yoğunluğu Sınıf 1 için 10 mm/dk, Sınıf 2, 3 ve 4 için 25 mm/dk'dır.
Raflı varil depolamasında ara seviye sprinkler sıklığı nedir?
Tablo G.3 (EN s.148, ST4): Sınıf 1 yan yatık her 12. katta, dik her 6. katta, yoğunluk 10 mm/dk; Sınıf 2 yan her 6. katta 25 mm/dk, dik her katta 10 mm/dk; Sınıf 3 yan her 3. katta 25 mm/dk, dik her katta 10 mm/dk; Sınıf 4 her katta 25 mm/dk. Tümünde alan 450 m2. NOT: bu tablo kat başına bir varil yüksekliğinde depolanan varillere uygulanır.
EN 12845 yanıcı sıvı deposunda köpük veya bund ister mi?
Madde G.4'te köpük, deluge vanası, oranlayıcı veya bund/dyke hükmü yoktur. Annex G'de köpük katkısı yalnız Madde G.8.5'te (EN s.152) PP/PE kasalar için istenir; drenaj veya bund ise yalnız Madde G.6'da (EN s.150) tavsiye düzeyinde geçer.
Kaynakça
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.4 (EN s.147)
- TS EN 12845+A2:2026 Tablo G.2 ve Tablo G.3 ile NOT (EN s.148)
- TS EN 12845+A2:2026 Tablo G.4 (EN s.149)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.6 (EN s.150)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde G.8.5 (EN s.152)
- TS EN 12845+A2:2026 Tablo 4 (EN s.38)
- TS EN 12845+A2:2026 Madde 8.1.1 (EN s.42)
Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.