Türkiye'nin yıllık 900.000 tonu aşan primer + ikincil alüminyum üretiminin büyük kısmı birkaç büyük tesiste yapılıyor. Dökümhanede ergimiş alüminyum 680-750 °C arasında dolaşıyor; ergimiş metale kaçıveren birkaç damla su bile ciddi bir buhar patlamasına (molten metal-water explosion) dönüşebiliyor. NFPA 484 ergimiş yanıcı metal bulunan tesislerde ergimiş metal tehlike analizini (7.3) ve ergimiş metal alacak kapların temiz ve kuru olmasını (8.2.3.1) ister; alüminyumun birincil üretimi kapsam dışıdır (1.1.8). Aşağıdaki dökümhane önlemleri uygulama pratiğidir ve standardın hükmü değildir.
Ergimiş Alüminyumun Tehlikeleri
- Sıcaklık: Ergime sonrası banyo sıcaklığı 680-750 °C
- Yoğunluk: Ergimiş alüminyum 2,37 g/cm³
- Su ile temas: Ani buhar patlaması (steam explosion)
- Mg katkısı: Al-Mg alaşımlarında tutuşma riski belirgin artar
- Tutuşma: Kirli hurda içinde kolayca alev alabilir
Döküm Çukuru Koruması
- Pit tabanı: Refrakter beton; su birikintisi kesinlikle istenmez
- Drenaj: Çukur tamamen kuru, aktif drenaj hattı yok
- Pahlı kenar (chamfer): Olası taşkında metalin kontrollü yönlenmesi için
Hurda Şarjı
- Ekleme hızı: Yavaş ve paketler hâlinde; tek seferde büyük parti verilmez
- Cüruf sıyırma (dross skim): Çift saplı, refrakter kaplı kepçeyle, temkinli
Gaz Giderme ve Toz
- Döner gaz giderici (rotary degasser): Banyoya argon (Ar) veya azot (N2) basılır
- Toz toplayıcı: Yanıcı metal tozu için ıslak tip (wet scrubber) tercih edilir
- KSt (Al tozu): 415 bar·m/s düzeyinde, St3 patlama sınıfı
Türkiye'de Alüminyum Döküm
- En büyük tesis: 470.000 ton/yıl kapasite
- İkinci büyük tesis: 200.000 ton/yıl
- Orta ölçekli tesis: 50.000 ton/yıl
- Örnek olay: Bir tesiste hurda şarjı sırasında çıkan yangın
- Savunma sanayisi: Alüminyum döküm uygulamaları

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve temiz gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 484, AFS 20-91, OSHA 1910.269, TS EN 573. NFPA 484 Combustible Metals.