LNG (yaklaşık -162 °C'de sıvı metan) depolama tankları, yangın ve BLEVE riski nedeniyle NFPA 59A ve EN 1473 çerçevesinde tasarlanıyor. Tam çevreleme (full containment) tankta iç cidar %9 nikelli çelik, dış kabuk ön-gerilmeli betondan kuruluyor; bu ikili yapı hem sızıntıyı hem de ısıl radyasyonu kontrol altında tutuyor. Sahada karşımıza çıkan FSRU'lar, büyük LNG terminalleri ve peak-shaver tesisleri aynı temel ilkelere tabi — ölçek değişse de mantık değişmiyor.

Tank Tipleri

  • Tekli çevreleme (single containment): Tek cidar ve dış set (bund); eski tasarım, yeni projelerde tercih edilmiyor.
  • Çift çevreleme (double containment): İç içe iki tank; dış kabuk yalnızca sıvıyı tutar, buharı değil.
  • Tam çevreleme (full containment): Dış tank hem sıvıyı hem buharı tutar; bugünün standart çözümü.
  • Membran (membrane): Invar cidar + beton kabuk — lisanslı membran teknolojisiyle yaygınlaşan yapı.
  • Kubbe (cover): Ön-gerilmeli beton kubbe; ısıl radyasyon ekranı olarak iş görür.

BLEVE ve RPT Riski

  • BLEVE: Basınçlı sıvı kaynama patlaması; LNG atmosferik basınçta depolandığı için risk görece düşük.
  • Hızlı faz dönüşümü (RPT — Rapid Phase Transition): LNG ile suyun teması sonucu oluşan fiziksel patlama; liman ve FSRU operasyonlarında sık gündeme gelir.
  • Havuz yangını (pool fire): Dökülmüş LNG havuzunun tutuşması; yüzey emisyon gücü (SEP) 220 kW/m² mertebesinde olabiliyor.
  • Flaş yangın (flash fire): Buhar bulutunun ateşlenmesi; aşırı basınç katkısı düşük, ama termal etki ciddi.
  • Rollover: Tank içindeki katmanlaşmanın (stratifikasyon) aniden bozulmasıyla oluşan hızlı buharlaşma; tahliye kapasitesini zorlar.

Sızıntı Toplama Alanı (Impoundment)

180.000 m³ kapasiteli bir tank için sızıntı toplama alanı çok kritik; NFPA 59A 13.1 tek kap için azami sıvı kapasitesinin %110'unu, dinamik taşmaya dayanıklı tasarımda veya set yüksekliği azami seviyeye eşit/büyükse %100'ünü ister. Projelerde hep karşımıza çıkan temel parametreler:

  • Beton set yüksekliği: tank sıvı hacmine göre boyutlandırılır.
  • Set-tank mesafesi: tasarım basıncı 103 kPa (15 psi) altındaki kaplarda NFPA 59A Şekil 13.11'e göre (X, Y artı buhar basıncının LNG eşdeğer yükünden az olamaz; set yüksekliği azami sıvı seviyesine eşit veya büyükse X serbest).
  • Yalıtımlı beton (insulating concrete): -162 °C şokuna dayanıklı olmalı.
  • Drenaj: yağmur suyu için otomatik valfli dren hattı.
  • Buhar perdesi (vapor fence): yükseklik ve ayrıntı dağılım analizine göre belirlenir.

Yangın Suyu Sistemi

  • Baskın (deluge) sistem: Tank dış yüzeyine 10,2 L/dk/m² debiyle komşu yüzey soğutması (NFPA 15 referansıyla).
  • Yüksek genleşmeli köpük (high-expansion foam): NFPA 11-2024 A.7.14'e göre buhar dağılımı kontrolünde 750:1–1000:1, yangın kontrolünde yaklaşık 500:1 genleşme en etkili bulunmuştur; tasarım sahaya özgü analize dayanır (7.14.1.1).
  • Monitör (monitor): sabit su topları; kapasite ve menzil tehlike analizine göre seçilir.
  • Kuru kimyasal (dry chemical): özellikle metan jet yangınlarında ilk müdahale için; miktar tehlike analizine göre belirlenir.
  • Yangın suyu havuzu (water pond): yangın suyu rezervuarı; hacim süre ve debi hesabından çıkar.

Buhar Bulutu Analizi

  • Yayılım modellemesi (dispersion): PHAST ve FLACS CFD ile saha-spesifik modelleme yapılıyor.
  • Alt tutuşma limiti (LFL — lower flammable limit): Metan için yaklaşık %5 (50.000 ppm).
  • Tehlike mesafesi (hazard distance): Genelde 1/2 LFL kontürü referans alınır.
  • Dışlama bölgesi (exclusion zone): NFPA 59A 5.3.2.9'a göre tasarım sızıntısının buhar dağılımı yapılaşabilir mülk sınırının ötesine uzanmamalıdır.
  • Yanıcı buhar perdesi (flammable vapor fence): Buhar bulutunun yayılımını geciktirir, seyrelmeye zaman kazandırır.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve temiz gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar ve İleri Okuma

NFPA 59A, NFPA 11, EN 1473, SIGTTO, API 625, IGC Doc 03/17. NFPA 59A LNG kodu.