Akaryakıt istasyonu, günde binlerce litre yanıcı sıvı aktaran ve aslında küçük bir proses tesisi gibi çalışan bir yapıdır. NFPA 30A (Motor Fuel Dispensing Facilities) akaryakıt pompası (dispenser) yerleşimini, yeraltı tankı sızıntı kontrolünü, acil kapatmayı ve Sınıf I elektriksel bölge sınıflandırmasını tek çatı altında tanımlıyor. ABD istatistiklerine göre yılda yaklaşık 5000 istasyon yangını çıkıyor ve bunların çoğu pompa önünde başlıyor. Bu standartta ayrım mesafeleri ile elektriksel bölge kararları birlikte değerlendirilmelidir; ikisi aynı anda sağlanmazsa istasyon güvenli sayılamaz.

Akaryakıt Pompası Ayrım Mesafeleri

  • Pompa – bina dış cephesi: en az 3 m (10 ft)
  • Pompa – mülk sınırı: 1,5 m (5 ft)
  • Tank dolum ağzı – pompa: 7,6 m (25 ft)
  • Tank havalandırma borusu: zeminden 3,7 m (12 ft) yükseklikte

Yeraltı Tank Sistemi

  • Çift cidarlı tank: cidarlar arası boşluktaki sensörle sızıntı algılama
  • Katodik koruma: korumasız çelik tank, korozyona uğradığı anda sızdırmaya başlar
  • Taşma önleyici: %90 seviyede devreye giren otomatik kapama vanası
  • Dolum kovası (spill bucket): dolum noktasında 15 L (4 gal)
  • Otomatik tank ölçümü (ATG, Automatic Tank Gauging): stok takibi ve statik sızıntı testi bir arada

Sınıf I Elektriksel Bölge Sınıflandırması

NFPA 70-2017 Tablo 514.3(B)(1) (NFPA 30A Tablo 8.3.1'den alınmıştır) tehlikeli bölge sınırlarını veriyor:

  • Sınıf I, Bölüm 1: dağıtım cihazının altındaki sızıntı toplama alanı, tank içi ve havalandırma borusu ucundan 1,5 m (5 ft) içindeki alan
  • Sınıf I, Bölüm 2: dış mekanda dağıtım cihazından yatayda 6 m (20 ft), yalnız zemin seviyesinden 450 mm (18 in) yüksekliğe kadar; havalandırma borusu ucundan 1,5–3 m (5–10 ft) arası

Bu bölgelerde kullanılan her elektrikli ekipmanın (LED aydınlatma, güvenlik kamerası, dolum pompası) en az Bölüm 2 için sertifikalı olması zorunludur. Sahada en çok gözden kaçan ayrıntı, sonradan eklenen reklam panosu veya kamera oluyor; sipariş verilirken "Ex" işaretli olup olmadığına bakılmıyor.

Acil Kapatma ve Yangın Koruması

  • Acil kapatma düğmesi: dağıtım cihazlarından en az 6 m (20 ft), en çok 30 m (100 ft) uzakta onaylı bir noktada; birden çok cihaz varsa birbirine bağlanır ve sıfırlama elle yapılır (NFPA 70-2017 madde 514.11)
  • Çarpma vanası (crash valve): pompa altında termal sigorta ve kesme mekanizması; araç çarpmasında veya yangında hattı kapatır
  • Taşınabilir yangın söndürücü: her pompaya en fazla 30 m (100 ft) mesafede en az bir adet 2A:10B:C, 9 kg (20 lb)
  • Kanopi sprinklerleri: NFPA 13 OH2, 8,1 mm/dk (0,20 gpm/ft²); isteğe bağlı, kanopinin yapım malzemesine göre karar verilir
  • Yangın alarmı: UL/FM onaylı panel; yetkili makamın gereksinimine göre boyutlandırılır

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve temiz gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 30A, NFPA 30, NFPA 70 (NEC Article 514), PEI RP100, UL 87 Dispenser. NFPA 30A Motor Fuel Dispensing kodu.