FM Global DS 8-22: Balyalı Depolama

Kısa cevap

FM DS 8-22'nin güncel adı Baled Storage'dır ve atık kağıt, doğal veya sentetik elyaf ile plastiklerin balyalı depolamasını kapsar. Sayfanın mantığı tek bir cümlede toplanır: balya yangını yığının içine oyularak ilerlediği için sprinkler tek başına söndürmez, bu yüzden yığın boyutu, yüksekliği ve ayırma mesafesi korumanın asıl aracıdır.

Sayfanın kimliği: DS 8-7 artık burada

Elimizdeki nüsha April 2026 tarihli ve 8 sayfadır (kapak, PDF s.1). Section 1.2'ye göre doküman tamamen revize edilmiştir ve üç önemli değişiklik yapılmıştır (PDF s.2):

• Sayfanın adı Storage of Baled Waste Paper yerine Baled Storage olmuştur.
• DS 8-7 Baled Fiber Storage rehberliği bu sayfaya dahil edilmiş ve DS 8-7 geçersiz (obsolete) hale gelmiştir.
• Koruma rehberliği güncellenmiş ve otomatik monitör söndürme sistemleri birincil koruma seçeneği olarak eklenmiştir.

DS 8-7'ye atıf yapan şartnameler bu nedenle güncellenmelidir. Genel çerçeve için sitedeki depo yangın koruma rehberine bakabilirsiniz.

Tehlike neden farklı

Section 1.1, balyalı depolamanın kendine özgü tehlikesini tarif eder (PDF s.2): balyalar yoğun sıkıştırıldığı için havalanma sınırlanır, nem ve ısı hapsolur. Atık kağıt veya elyaf balyalarındaki yüksek nem içeriği, bakteri üremesi ve bakterilerin ürettiği ısı nedeniyle kendiliğinden tutuşmaya yol açabilir. Balyaların içindeki veya yakınındaki lityum iyon bataryalar, metal çemberden çıkan kıvılcımlar ve sıcak iş de tutuşma kaynağıdır.

Aynı bölüm yangının davranışını da anlatır: balya yangınları için için yanma ve oyulma eğilimindedir; sprinklerler bu derin yerleşimli yangınları genellikle söndürmez ve yığın, hortumla su verilerek dağıtılmalıdır.

Lityum iyon batarya tarafındaki genel yaklaşımı sitede DS 7-112 yazısında işlemiştim; DS 8-22 Section 2.6.3 gelen malzemenin lityum iyon batarya gibi tutuşma kaynaklarından arınmış olduğunun IR tarama, metal dedeksiyonu veya eşdeğer bir yöntemle doğrulanmasını ister (PDF s.6).

Dış mekan: üç koruma yolu

Section 2.4.1.1.1 dış mekan balyalı depolama için üç koruma yöntemi tanımlar (PDF s.3): otomatik monitör söndürme sistemi, manuel müdahaleli bariyerler, veya manuel müdahaleli mesafe ayırma.

Yöntemden bağımsız olarak geçerli sınırlar:

Seçilen yönteme göre değişenler ise şunlardır:

Tablo 2.4.1.4.1'deki ayırma mesafeleri şöyledir (PDF s.4): 5 ft (1,5 m) yığın için 30 ft (9,1 m); 10 ft (3,0 m) için 35 ft (10,7 m); 15 ft (4,6 m) için 40 ft (12,2 m); 20 ft (6,1 m) için 45 ft (13,7 m).

Bariyerlerin yanıcı olmayan malzemeden ve en az 2 saat dayanımlı olması istenir; sayfa tipik çimento veya bims blok duvarın bu dayanımı karşılayacağını belirtir (Section 2.4.1.3.2, PDF s.3). Kor parçalarının komşu yığınları tutuşturmasını önlemek için kağıt emtia yığınlarının üstüne tel kafes gibi bir önlem de istenir (Section 2.4.1.3.4, PDF s.4). Section 2.2.6 ise saha yangınının binaları ve konveyörleri etkilemesine karşı DS 1-20'ye yönlendirir (PDF s.2); dış maruziyet mantığını sitede komşu bina maruziyeti yazısında ele almıştım.

İç mekan: sprinkler veya otomatik monitör

Section 2.4.2.1.1 iç mekanda iki koruma yöntemi tanır: otomatik sprinkler sistemi veya otomatik monitör söndürme sistemi (PDF s.4).

İç mekan düzen sınırları: yığın alanı en fazla 1.600 ft² (150 m²), yığın yüksekliği en fazla 20 ft (6,1 m), yığınlar ile diğer yanıcılar arasında 8 ft (2,4 m) koridor (Section 2.4.2.1.2-2.4.2.1.4, PDF s.4). Ayrıca Section 2.2.4, iç mekan balyalı depolama ile diğer faaliyet alanları arasında en az 1 saat dayanımlı bölme ister ve Section 2.3.2, depolama ile duvarlar, bariyerler, çelik konstrüksiyon, kolonlar ve sprinkler kolonları arasında en az 2 ft (0,6 m) bırakılmasını söyler (PDF s.2-3).

Emtia tarafında iki eşik belirleyicidir (PDF s.4):

• Ağırlıkça %30 ve üzeri plastik içeren balyalı depolama, dolu istif kartonsuz genleştirilmemiş plastik (UUP) gibi ele alınır ve DS 8-9'a göre korunur; ilave depolama kriterleri sağlanıyorsa DS 3-26 uygulanabilir (Section 2.4.2.1.7).
• Balyalı kağıdın ilave (incidental) depolaması, DS 3-26 Fire Protection for Nonstorage Occupancies uyarınca Class 3 emtia olarak korunur (Section 2.4.2.1.6). Bu sayfayı sitede DS 3-26 yazısında işledim.

Rafta depolamada ise balyalı kağıt ürünleri Class 3 emtia olarak, FM onaylı olmayan plastik palet üzerinde depolanıyorsa kartonlu genleştirilmemiş plastik (CUP) olarak korunur (Section 2.4.2.1.8, PDF s.4). Emtia sınıflarının tanımları için sitedeki DS 8-1 emtia sınıflandırması yazısına bakabilirsiniz.

İç mekan sprinkler tasarımı

Section 2.4.2.2 sprinkler tarafını belirler (PDF s.5): FM onaylı depolama sprinklerleri DS 2-0'a göre kurulur; korunan alan ısıtılmıyor ve sıcaklık 40°F (4°C) altına düşebiliyorsa dışında ıslak borulu sistem kullanılır; standart tepkili sarkık veya düşey sprinkler seçilir; minimum K-11.2 (K160) sprinkler kullanılır.

Tablo 2.4.2.2.5, ağırlıkça %30'un altında plastik içeren atık kağıt ve elyaf balyaları için tasarım taleplerini verir (PDF s.5):

Bu tasarıma 1.000 gpm (3.790 L/dk) hortum payı eklenir ve su kaynağı, tasarım debisi ile hortum payını 2 saat boyunca karşılayabilmelidir (Section 2.4.2.2.5-2.4.2.2.6, PDF s.5).

Neden 2 saat, neden manuel müdahale

Section 3.3 su kaynağı süresinin gerekçesini açıkça yazar (PDF s.6): büyük ölçekli testler yangının yığın içinde oyularak yayıldığını göstermiştir ve bu nedenle yalnız sprinkler koruması nihai söndürmeyi sağlayamaz. Özellikle iç mekanda sprinklerlerin işlevi alevi azaltmak ve binayı korumaktır, böylece söndürme ekibi yığını dağıtabilir. İlk iki saat kontrolü sağlamada kritiktir ve sonrasında su tüketimi genellikle azalır; balya yangınları günlerce sürebildiğinden 2 saatlik kaynak, saha operasyonlarının başlaması ve plandaki ek kaynakların getirilmesi için makul görülür.

Section 3.1.1 taşımaya etki eden bir ayrıntı verir: balyalar suya maruz kaldığında suyu emer ve alan olarak 1,5 katına kadar genleşir; bu ağırlık artışı hem ıslak balyaların taşınmasında hem de raf tasarımında hesaba katılmalıdır (PDF s.6).

Section 2.5, bu nedenle DS 10-1'e göre ön olay ve acil müdahale planı ister; planda erişim yolları, manuel koruma yöntemleri, uzun süreli yangınlar için su kaynağı, hasarlı balyaların taşınma yöntemi, tesis dışında balyaların taşınacağı belirlenmiş alan ve nihai söndürme planı bulunmalıdır (PDF s.5).

Kayıp geçmişi

Section 3.5, son 10 yıllık FM kayıp incelemesinde balyalı depolamayı içeren 28 yangın kaybı bulunduğunu belirtir. Tablo 3.5'e göre kayıpların %61'i dış mekanda gerçekleşmiş ancak toplam dolar tutarının yalnız %24'ünü oluşturmuş; iç mekan kayıpları ise adet olarak %39 iken tutarın %76'sını üretmiştir (PDF s.6-7).

Sayfadaki örnek olaylar bu tabloyu somutlaştırır (Section 3.5.1, PDF s.7):

• İç mekan atık kağıt balyası yangınında kendiliğinden ısınma balyayı tutuşturmuş, alevler tavan seviyesindeki kağıt tozu birikintilerini ateşlemiştir. Yanan balyaların binadan çıkarılması 42 saat sürmüş ve toplam 67 sprinkler açılmıştır.
• Saha depolamasında yığın yüksekliği ve alan sınırları aşılmış, koridorlar dolmuş, saha algılamasız olduğu için haber yerel makamlardan gelmiştir; yangın yaklaşık 10.000 ton balyalı mukavvanın tamamını yakmıştır.
• Otomatik monitörle korunan bir atık kağıt sahasında yangın hızla algılanıp bastırılmış, korlardan çıkan ikinci yangını ikinci bir monitör söndürmüştür.

Saha notu

Bu sayfayı sahaya taşırken en çok zorlanılan yer koruma değil, düzen disiplinidir. Tablo 2.4.1.4.1'deki koridorlar ve 10.800 ft² (1.000 m²) yığın sınırı, sezon yoğunluğunda ilk feda edilen şeydir; sayfadaki ikinci örnek olay tam olarak bunu anlatıyor (PDF s.7).

İkinci nokta, nihai söndürmenin bir plan işi olmasıdır. Section 2.5.1.2 yangın sırasında balyaların taşınması için belgelendirilmiş prosedür ister ve Section 2.5.1 balyaların taşınacağı tesis dışı alanın önceden belirlenmesini şart koşar (PDF s.5). Section 3.1.1'deki genleşme bilgisi de bu planın parçasıdır: ıslak balya, kuru balyayla aynı forkliftle taşınamayabilir.

Kontrol listesi

• Şartnamedeki DS 8-7 atıfları güncellendi; balyalı elyaf artık DS 8-22 kapsamında (Section 1.2)
• Balyanın ağırlıkça plastik oranı belirlendi; %30 eşiği aşılıyorsa koruma DS 8-9 üzerinden kuruldu
• Dış mekanda yığın alanı 10.800 ft² (1.000 m²) ve yükseklik 20 ft (6,1 m) sınırları içinde tutuldu
• Her yığının en az bir tarafında 30 ft (9,1 m) ana yol bırakıldı, koridorlar depolama ile kapatılmadı
• Saha hidrantları en fazla 300 ft (100 m) aralıkla yerleştirildi, dış alanda FM onaylı IR veya video algılama sağlandı
• Seçilen dış koruma yöntemine göre ayırma, bariyer ve su payı doğru alındı
• İç mekanda yığın alanı 1.600 ft² (150 m²), koridor 8 ft (2,4 m) ve 1 saatlik bölme sağlandı
• Sprinkler tasarımı Tablo 2.4.2.2.5'ten alındı, 1.000 gpm (3.790 L/dk) hortum payı ve 2 saat süre eklendi
• Gelen malzeme lityum iyon batarya ve diğer tutuşma kaynakları için taramadan geçiriliyor
• Ön olay planı, tesis dışı balya taşıma alanı ve nihai söndürme yöntemi yazılı hale getirildi

SSS

DS 8-22 artık hangi malzemeleri kapsıyor?

Section 1.0'a göre atık kağıt, doğal veya sentetik elyaf ve plastiklerin iç ve dış mekan balyalı depolamasını kapsar. April 2026 revizyonunda sayfanın adı Storage of Baled Waste Paper yerine Baled Storage olmuş ve DS 8-7 Baled Fiber Storage bu sayfaya dahil edilerek geçersiz kılınmıştır.

Balya yığın boyutu ve yüksekliği ne kadar sınırlanır?

Dış mekanda yığın alanı en fazla 10.800 ft² (1.000 m²), yükseklik en fazla 20 ft (6,1 m) ve her yığının en az bir tarafında 30 ft (9,1 m) ana yol bırakılır. İç mekanda yığın alanı en fazla 1.600 ft² (150 m²), yükseklik yine en fazla 20 ft (6,1 m) ve yığınlar ile diğer yanıcılar arasında 8 ft (2,4 m) koridor korunur.

Balyalı depolamada su kaynağı süresi neden 2 saat?

Section 3.3'e göre yangın balya yığınının içine oyularak ilerlediği için tek başına sprinkler nihai söndürmeyi sağlayamaz. İlk iki saat kontrolü sağlamak açısından kritiktir, sonrasında su tüketimi genelde azalır. Balya yangınları günlerce sürebildiğinden 2 saatlik kaynak, saha operasyonlarının başlaması ve acil durum planındaki ek kaynakların devreye alınması için makul kabul edilir.

Balyada plastik oranı korumayı nasıl değiştirir?

Section 2.4.2.1.7'ye göre ağırlıkça %30 ve üzeri plastik içeren balyalı depolama, dolu istif kartonsuz genleştirilmemiş plastik (UUP) gibi ele alınır ve DS 8-9'a göre korunur; ilave depolama kriterleri karşılanıyorsa DS 3-26 uygulanabilir. Tablo 2.4.2.2.5'teki sprinkler tasarımları ise %30'un altında plastik içeren atık kağıt ve elyaf balyaları içindir.

Kaynakça

1. FM Property Loss Prevention Data Sheet 8-22, Baled Storage, April 2026. Kullanılan bölümler: Section 1.0-1.2 (PDF s.2), 2.2-2.3 (s.2-3), 2.4.1.1-2.4.1.3 (s.3-4), Table 2.4.1.4.1 ve 2.4.2.1 (s.4), 2.4.2.2 ve Table 2.4.2.2.5 (s.5), 2.5 (s.5), 2.6 (s.6), 3.1-3.5 (s.6), Table 3.5 ve 3.5.1 (s.7), Appendix A (s.7), Appendix B (s.8).
2. FM Global, Property Loss Prevention Data Sheets: https://www.fmglobal.com/research-and-resources/fm-global-data-sheets
3. selvi.org, FM Global DS 8-1: Emtia Sınıflandırması
4. selvi.org, FM Global DS 3-26: Depolama Dışı Kullanımlarda Su Talebi
5. selvi.org, Depo Yangın Koruma Rehberi

Sık Sorulan Sorular

DS 8-22 artık hangi malzemeleri kapsıyor?

Section 1.0'a göre atık kağıt, doğal veya sentetik elyaf ve plastiklerin iç ve dış mekan balyalı depolamasını kapsar. April 2026 revizyonunda sayfanın adı Storage of Baled Waste Paper yerine Baled Storage olmuş ve DS 8-7 Baled Fiber Storage bu sayfaya dahil edilerek geçersiz kılınmıştır.

Balya yığın boyutu ve yüksekliği ne kadar sınırlanır?

Dış mekanda yığın alanı en fazla 10.800 ft² (1.000 m²), yükseklik en fazla 20 ft (6,1 m) ve her yığının en az bir tarafında 30 ft (9,1 m) ana yol bırakılır. İç mekanda yığın alanı en fazla 1.600 ft² (150 m²), yükseklik yine en fazla 20 ft (6,1 m) ve yığınlar ile diğer yanıcılar arasında 8 ft (2,4 m) koridor korunur.

Balyalı depolamada su kaynağı süresi neden 2 saat?

Section 3.3'e göre yangın balya yığınının içine oyularak ilerlediği için tek başına sprinkler nihai söndürmeyi sağlayamaz. İlk iki saat kontrolü sağlamak açısından kritiktir, sonrasında su tüketimi genelde azalır. Balya yangınları günlerce sürebildiğinden 2 saatlik kaynak, saha operasyonlarının başlaması ve acil durum planındaki ek kaynakların devreye alınması için makul kabul edilir.

Balyada plastik oranı korumayı nasıl değiştirir?

Section 2.4.2.1.7'ye göre ağırlıkça %30 ve üzeri plastik içeren balyalı depolama, dolu istif kartonsuz genleştirilmemiş plastik (UUP) gibi ele alınır ve DS 8-9'a göre korunur; ilave depolama kriterleri karşılanıyorsa DS 3-26 uygulanabilir. Tablo 2.4.2.2.5'teki sprinkler tasarımları ise %30'un altında plastik içeren atık kağıt ve elyaf balyaları içindir.