Kısa cevap
FM DS 8-24 Idle Pallet Storage, boş ahşap, plastik ve FM onaylı paletlerin depolanmasını ele alır. Sayfanın ana tercihi dış mekan depolamasıdır ve koruma, palet tipine göre ayrışır: FM onaylı olmayan plastik palet doğrudan UUP emtia sayılıp DS 8-9'a gönderilirken, ahşap ve FM onaylı paletler için sayfanın kendi koruma tablosu kullanılır.
Sayfanın kimliği ve kapsamı
Elimizdeki nüsha January 2013 tarihli, January 2015 ara revizyonlu ve 6 sayfadır (kapak, PDF s.1). Section 1.0 Scope'a göre sayfa; ahşap, plastik ve FM onaylı boş paletlerin depolanmasında yangın, su ve duman hasarına maruziyeti en aza indirmek için koruma tavsiyeleri verir (PDF s.2). Emtia sınıflandırmasının genel çerçevesi için sitedeki DS 8-1 emtia sınıflandırması yazısına, EN tarafındaki karşılığı için EN 12845 Annex G boş palet depolama yazısına bakabilirsiniz.
Appendix A, palet terimlerini net tanımlar (PDF s.5): ahşap palet, slatlı veya dolu üst ve alt yüzeyli tüm ahşap ve selülozik malzeme paletlerini kapsar; plastik palet, dolu veya ızgara güverteli tüm plastik paletlerdir ve FM onaylı plastik paletler bu gruba dahil değildir; FM onaylı plastik palet ise yangın testiyle ahşap palete eşdeğer bulunmuş palettir. Slave palet ise genellikle 20 ft² (2,0 m²) altında düz kontrplaktır ve boş halde istiflendiğinde düzen, dolu ahşap yığınına (Class 3 emtia) benzer.
Dış mekan: ayırma mesafeleri
Section 2.1.1.1 dış mekan depolamasının tercih edildiğini söyler ve FM onaylı plastik paletlerin ahşap paletlerle aynı yerlerde depolanabileceğini belirtir (PDF s.2). Tablo 1, maruz kalan duvar kategorisine ve palet sayısına göre ayırma mesafelerini verir (DS 8-24, Table 1, PDF s.2).
| Duvar kategorisi | ≤50 palet, ahşap ve FM onaylı | ≤50 palet, plastik | 51-200 palet, ahşap ve FM onaylı | 51-200 palet, plastik | >200 palet, ahşap ve FM onaylı | >200 palet, plastik |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Yanıcı | 15 ft (4,5 m) | 30 ft (9 m) | 40 ft (12 m) | 80 ft (24 m) | 90 ft (27 m) | 150 ft (45 m) |
| Yanıcı olmayan | 12 ft (3,7 m) | 15 ft (4,5 m) | 30 ft (9 m) | 40 ft (12 m) | 50 ft (15 m) | 100 ft (30 m) |
| 1 saat | 4 ft (1,2 m) | 8 ft (2,4 m) | 12 ft (3,7 m) | 24 ft (7,4 m) | 20 ft (6 m) | 40 ft (12 m) |
| 2 saat | 3 ft (1 m) | 6 ft (2 m) | 10 ft (3 m) | 20 ft (6 m) | 15 ft (4,5 m) | 30 ft (9 m) |
| 3 saat | 3 ft (1 m) | 3 ft (1 m) | 8 ft (2,5 m) | 16 ft (5 m) | 13 ft (4 m) | 26 ft (8 m) |
| 4 saat | 3 ft (1 m) | 3 ft (1 m) | 3 ft (1 m) | 3 ft (1 m) | 3 ft (1 m) | 3 ft (1 m) |
Tablonun notu şunu ekler: 4 saatlik duvarda 3 ft (1 m) mesafe yalnızca erişim içindir. Tablo 2 ise dış mekanda yan yana duran palet yığınları arasındaki güvenli ayırma mesafelerini verir ve Tablo 1'in yanıcı duvar satırıyla aynı değerleri kullanır: ≤50 palet için 15 ft (4,5 m) ahşap ve FM onaylı, 30 ft (9 m) plastik; 51-200 palet için 40 ft (12 m) ve 80 ft (24 m); 200 üzeri için 90 ft (27 m) ve 150 ft (45 m) (DS 8-24, Table 2, PDF s.3).
İki tablonun birlikte okunması gereken yeri şudur: aynı palet sayısında plastik paletin mesafesi ahşabın iki katıdır ve duvarın yangına dayanım süresi arttıkça mesafe hızla düşer. Dış maruziyet mantığının genel çerçevesini komşu bina maruziyeti yazısında ele almıştım.
Section 2.1.1.2 ayrıca, paletler binaya yakın depolandığında yanan paletlerin bina üzerine düşmesini önleyecek biçimde yığın yüksekliğinin sınırlanmasını ister (PDF s.2).
İç mekan ve üretim alanındaki paletler
Section 2.1.2.1 iç mekan düzenlerini dolu istif, tek sıra, çift sıra veya çok sıralı raf ile üretim için gereken küçük palet miktarları olarak tanımlar (PDF s.2).
Üretim alanları için Section 2.1.3.1, sprinkler koruması Section 2.2'deki tavsiyeleri karşılamıyorsa iki sınır getirir (PDF s.3):
- A. Plastik, ahşap ve FM onaylı paletlerde tek istif yüksekliği en fazla 5 ft (1,5 m); depolama alanının tavan koruması daha yüksek seviyeler için bu sayfadaki gerekleri karşılıyorsa istisna geçerlidir.
- B. Tek palet istifleri ile diğer palet istifleri, yanıcı malzeme veya ekipman arasında en az 10 ft (3,0 m) mesafe.
Palet tipine göre koruma
Section 2.2.1.3 temel kuralı verir: depolama alanının koruması, o alandaki en ağır palet tipine göre belirlenir; alanda başka emtia veya daha tehlikeli malzeme varsa koruma en fazla koruma gerektiren kaleme göre seçilir (PDF s.3). Section 2.2.1.1 ise, bu sayfadaki diğer koruma kuralları karşılanıyorsa bina kolonu ve üst çelik korumasının gerekmediğini belirtir.
| Palet tipi | DS 8-24'ün yönlendirmesi | Atıf |
|---|---|---|
| FM onaylı olmayan plastik palet | Kartonsuz genleştirilmemiş plastik (UUP) emtia sayılır, DS 8-9'a göre korunur | Section 2.2.2.1, PDF s.3 |
| Genleştirilmiş plastikten palet | DS 8-9'da o emtia için verilen tavsiyelere göre korunur | Section 2.2.2.1, PDF s.3 |
| Ahşap ve FM onaylı palet, yerde dolu istif | Tablo 3'teki tasarım kılavuzuna göre korunur | Section 2.2.3.1.1, PDF s.3 |
| Ahşap palet, rafta | Tablo 3'teki K14.0 (K200) hızlı tepkili sarkık sprinkler seçeneği geçerlidir | Section 2.2.3.2.1.1, PDF s.4 |
| Metal palet, iç mekan | Kullanımın gerektirdiği sprinkler koruması sağlanır | Section 2.2.4.1, PDF s.4 |
DS 8-9'a giden yol bu sayfanın en kritik kararıdır: FM onaysız plastik palet, ayrı bir palet kuralıyla değil doğrudan plastik emtia kurallarıyla korunur. Plastik emtia tarafını sitede DS 8-9 plastik depolama yazısında işledim. Section 2.2.2.2 ayrıca, DS 8-9'a göre raf içi sprinkler gerekiyorsa yalnızca UUP koruması için yatay bariyer kullanımını şart koşan raf içi tasarımlarının seçilmesini ister (PDF s.3).
Tablo 3 ve hortum payı
Ahşap ve FM onaylı paletlerin yerde dolu istif depolanmasında Tablo 3, tavan ve depolama yüksekliğine göre sprinkler sayısı ve minimum işletme basıncını verir (DS 8-24, Table 3, PDF s.4). Örnek satırlar: 15 ft (4,5 m) tavan ve 10 ft (3,0 m) depolama için ıslak sistem, 160°F (70°C), hızlı tepkili K14.0 (K200) sarkık sprinklerde 12 sprinkler @ 50 psi (3,5 bar); aynı satırda standart tepkili K11.2 (K160) düşey sprinklerde 15 sprinkler @ 25 psi (1,7 bar) ve kuru sistemde 280°F (140°C) standart tepkili K11.2'de 25 sprinkler @ 25 psi (1,7 bar). Tablo, K14.0 (K200) sütununda 35 ft (10,5 m) tavan ve 30 ft (9,0 m) depolamaya kadar uzanır ve bu üst satırlarda 12 sprinkler @ 75 psi (5,2 bar) verir.
Hortum payı ve süre, seçilen sprinklere bağlıdır:
| Sprinkler | Hortum debisi | Süre | Atıf |
|---|---|---|---|
| K11.2 (160) | 500 gpm (1900 L/dk) | 90 dakika | Section 2.2.3.1.2, PDF s.3 |
| K14.0 (200) | 250 gpm (950 L/dk) | 60 dakika | Section 2.2.3.1.3, PDF s.3 |
Section 2.2.3.1.4 ve 2.2.3.2.1.3, Tablo 3'te gösterilenden daha yüksek depolama veya tavan yükseklikleri için ya da tabloda bulunmayan daha büyük K-faktörlü seçenekler için korumanın Section 2.2.2'ye, yani DS 8-9 yoluna göre yapılmasını ister (PDF s.4). K-faktör aileleri için sitedeki K-faktör tablosuna bakabilirsiniz.
Appendix A'daki açıklık tanımı da tasarımı bağlar: tüm tavan seviyesi sprinklerleri için en az 3 ft (0,9 m) açıklık gerekir; raf içi sprinklerlerde deflektör depolamanın üstünden en az 6 in. (150 mm) yukarıda olmalıdır (PDF s.5).
Kayıp geçmişi
Section 3.1, FM'in 2002-2012 arası boş palet depolama kayıplarını inceler (PDF s.4):
- Kayıpların %91'i ahşap boş palet depolamasını, kalan %9'u plastik paletleri içeriyor.
- Kayıpların %65'i bina dışındaki depolamada gerçekleşmiş.
- İç mekan yangınlarının %57'sinde sprinkler koruması etkili bildirilmiş; yeterli korunan palet depolamasındaki ortalama parasal kayıp, koruma bulunmayan veya etkisiz olan yangınların %12'si düzeyinde kalmış.
Section 3.0 ayrıca, DS 8-9'daki UUP koruma tavsiyelerinin boş plastik palet depolaması için yeterli korumayı sağladığının testlerle gösterildiğini ve FM'in plastik paletlerle tam ölçekli raf ve dolu istif yangın testleri yürüttüğünü belirtir (PDF s.4).
Saha notu
Bu sayfayı okurken en çok gözden kaçan iki nokta var. Birincisi, dış mekan mesafelerinin palet sayısına bağlı olmasıdır: 50 paletle çalışan bir sahada yanıcı duvara 15 ft (4,5 m) yeterken, aynı saha 200 paletin üzerine çıktığında mesafe 90 ft'e (27 m) fırlar (Table 1, PDF s.2). Palet stoğu mevsimsel olarak büyüyen tesislerde mesafe, ilk yerleşimde değil yoğun sezonda kontrol edilmelidir.
İkincisi, "plastik palet aldık, aynı yere koyarız" yaklaşımıdır. Section 2.2.2.1'e göre FM onaylı olmayan plastik palet bir palet değil, bir plastik emtiadır ve koruma DS 8-9'dan gelir (PDF s.3). FM onaylı plastik palet ise Appendix A tanımına göre ahşap palete eşdeğer kabul edilir. Yani satın alma kararı doğrudan sprinkler tasarımını değiştirir; onay kaydı olmayan bir plastik palet, mevcut tavan korumasını yetersiz bırakabilir.
Kontrol listesi
- Sahadaki palet tipleri ayrı ayrı sayıldı: ahşap, plastik, FM onaylı plastik, metal, slave palet
- FM onaylı plastik palet iddiası, onay kaydıyla doğrulandı
- Dış mekan yığınları için duvar kategorisi ve palet sayısı belirlenip Tablo 1 mesafesi uygulandı
- Yan yana yığınlar arasında Tablo 2 mesafeleri sağlandı
- Binaya yakın yığınlarda yükseklik, düşme riskine göre sınırlandı (Section 2.1.1.2)
- Üretim alanındaki istifler 5 ft (1,5 m) ve 10 ft (3,0 m) sınırlarına göre düzenlendi
- Depolama alanının koruması, alandaki en ağır palet tipine göre seçildi (Section 2.2.1.3)
- Tavan ve depolama yüksekliği Tablo 3 aralığının dışındaysa koruma DS 8-9 üzerinden kuruldu
- Seçilen sprinklere göre hortum payı ve süre doğru alındı (500 gpm/90 dk veya 250 gpm/60 dk)
- Tavan sprinklerlerinde 3 ft (0,9 m) açıklık, raf içi sprinklerlerde 6 in. (150 mm) mesafe sağlandı
SSS
FM DS 8-24 boş paletleri nerede depolamayı tercih ediyor?
Dış mekanda. Section 2.1.1.1 dış mekan depolamasının tercih edildiğini söyler ve Tablo 1'deki ayırma mesafelerinin uygulanmasını ister. Ayrıca Section 2.1.1.2, paletler binaya yakın depolanıyorsa yanan paletlerin bina üzerine düşmesini önleyecek şekilde yığın yüksekliğinin sınırlanmasını ister.
FM onaylı olmayan plastik palet hangi emtia sınıfındadır?
Section 2.2.2.1'e göre FM Approved olmayan plastik paletler kartonsuz genleştirilmemiş plastik (UUP) emtia olarak sınıflandırılır ve DS 8-9'a göre korunur. Bu, 2 yönlü, 4 yönlü, dolu üstlü ve kompozit paletleri kapsar; genleştirilmiş plastikten yapılmış paletler ise DS 8-9'daki kendi emtia grubuna göre korunur.
Üretim alanında kaç metre palet istiflenebilir?
Sprinkler koruması Section 2.2'deki tavsiyeleri karşılamıyorsa, Section 2.1.3.1'e göre plastik, ahşap ve FM onaylı paletlerde tek istif yüksekliği en fazla 5 ft (1,5 m) ile sınırlanır ve istifler ile diğer palet istifleri, yanıcı malzeme veya ekipman arasında en az 10 ft (3,0 m) mesafe korunur.
Boş palet yangınlarında kayıp geçmişi ne gösteriyor?
DS 8-24 Section 3.1'deki 2002-2012 incelemesine göre kayıpların %91'i ahşap palet, %9'u plastik palet depolamasını içeriyor; %65'i bina dışındaki depolamada gerçekleşmiş. İç mekan yangınlarının %57'sinde sprinkler koruması etkili bulunmuş ve yeterli korunan depolamadaki ortalama parasal kayıp, korumasız veya etkisiz korumalı yangınların %12'si düzeyinde kalmış.
Kaynakça
- FM Property Loss Prevention Data Sheet 8-24, Idle Pallet Storage, January 2013, Interim Revision January 2015. Kullanılan bölümler: Section 1.0 (PDF s.2), 2.1.1.1-2.1.1.3 ve Table 1 (s.2), Table 2 ve 2.1.2.1 (s.2-3), 2.1.3.1 (s.3), 2.2.1.1-2.2.1.3 (s.3), 2.2.2.1-2.2.2.2 (s.3), 2.2.3.1.2-2.2.3.1.3 (s.3), Table 3 ve 2.2.3.2 (s.4), 2.2.4.1 (s.4), 3.0-3.1 (s.4), Appendix A (s.5).
- FM Global, Property Loss Prevention Data Sheets: https://www.fmglobal.com/research-and-resources/fm-global-data-sheets
- selvi.org, FM Global DS 8-1: Emtia Sınıflandırması
- selvi.org, EN 12845 Annex G: Boş Palet Depolama
- selvi.org, DS 8-9: Class 1-4 ve Plastik Depolama
Sık Sorulan Sorular
FM DS 8-24 boş paletleri nerede depolamayı tercih ediyor?
Dış mekanda. Section 2.1.1.1 dış mekan depolamasının tercih edildiğini söyler ve Tablo 1'deki ayırma mesafelerinin uygulanmasını ister. Ayrıca Section 2.1.1.2, paletler binaya yakın depolanıyorsa yanan paletlerin bina üzerine düşmesini önleyecek şekilde yığın yüksekliğinin sınırlanmasını ister.
FM onaylı olmayan plastik palet hangi emtia sınıfındadır?
Section 2.2.2.1'e göre FM Approved olmayan plastik paletler kartonsuz genleştirilmemiş plastik (UUP) emtia olarak sınıflandırılır ve DS 8-9'a göre korunur. Bu, 2 yönlü, 4 yönlü, dolu üstlü ve kompozit paletleri kapsar; genleştirilmiş plastikten yapılmış paletler ise DS 8-9'daki kendi emtia grubuna göre korunur.
Üretim alanında kaç metre palet istiflenebilir?
Sprinkler koruması Section 2.2'deki tavsiyeleri karşılamıyorsa, Section 2.1.3.1'e göre plastik, ahşap ve FM onaylı paletlerde tek istif yüksekliği en fazla 5 ft (1,5 m) ile sınırlanır ve istifler ile diğer palet istifleri, yanıcı malzeme veya ekipman arasında en az 10 ft (3,0 m) mesafe korunur.
Boş palet yangınlarında kayıp geçmişi ne gösteriyor?
DS 8-24 Section 3.1'deki 2002-2012 incelemesine göre kayıpların %91'i ahşap palet, %9'u plastik palet depolamasını içeriyor; %65'i bina dışındaki depolamada gerçekleşmiş. İç mekan yangınlarının %57'sinde sprinkler koruması etkili bulunmuş ve yeterli korunan depolamadaki ortalama parasal kayıp, korumasız veya etkisiz korumalı yangınların %12'si düzeyinde kalmış.
Kaynaklar yazı sonundaki Kaynakça bölümünde listelenmiştir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; madde numaraları, eşik değerler ve muafiyetler için Resmî Gazete'de yayımlanan güncel yönetmelik ve standart metinleri esas alınmalı, projelendirme yetkili mühendis tarafından yapılmalıdır.