Kojenerasyon ve trijenerasyon tesislerindeki gaz türbinleri doğal gaz yakar. 50-100 MW sınıfı türbinlerde yağlama yağı (lube oil), yakıt gazı ve çevredeki yüksek sıcaklık üç ayrı yangın riski yaratıyor. NFPA 37 (Stationary Combustion Engines and Gas Turbines), kabin (enclosure) havalandırmasından CO2 ile korumaya, gaz dedektörlerinden kilitleme (interlock) mantığına kadar tüm çerçeveyi tanımlayan standart.

Kabin Havalandırması

  • Acil durum: CO2 aktivasyonundan hemen önce damperleri kapatmak şart; aksi halde gaz kaçıyor.
  • Arındırma (purge): boşalmadan sonra ajan ve yanma ürünleri seyreltme havalandırmasıyla uzaklaştırılır; koruyucu solunum cihazsız girişten önce ortam örneklenir (NFPA 37, A.11.4.2.3).

CO2 ile Tam Hacim Söndürme (Total Flooding)

  • Konsantrasyon: yakıta göre NFPA 12 Tablo 5.3.2.2'den alınır (yağlama yağı %34, doğal gaz %37 asgari tasarım konsantrasyonu).
  • Tutma süresi (hold time): 20 dakika.
  • Boşalma süresi: 1 dakika — yüzey yangını senaryosu.
  • Yedek bank: kesintisiz koruma gerekiyorsa yedek ajan miktarı yetkili makamın uygun gördüğü katta belirlenir (NFPA 12, 4.6.1.2).
  • Alarm: boşalma öncesi alarm ve personelin tahliyesine yetecek zaman gecikmesi (NFPA 12, 4.5.6.2.2).

Yağlama Yağı Sistemi

  • Tank: 1500-3000 L; yatak (bearing) soğutması için.
  • Pompa: AC ana pompa + DC acil durum pompası.
  • Seviye alarmı: Düşük seviyede otomatik durdurma.
  • Yangın algılama: Lineer ısı kablosu ve IR3 alev dedektörü birlikte.
  • Su püskürtme: Yağlama yağı tankı ve soğutucunun üzerinde; NFPA 15 su püskürtme sistemi alternatif çözüm olarak devreye girer.

Doğal Gaz Regülatör İstasyonu

  • Basınç düşürme: 70 bar → 30 bar → 5 bar (türbin girişi).
  • ESDV: Acil durum kapama vanası (Emergency Shut-Down Valve) seri iki adet.
  • Gaz dedektörü: iki kademeli eşik kullanılabilir; alt kademede havalandırma artırılır, üst kademede işletme durdurulur (NFPA 37, A.4.1.2.2.3).
  • Emniyet vanası (pressure safety valve): Aşırı basıncı güvenli noktadan atmosfere atar.
  • Filtre-ayırıcı (filter separator): Sıvı ve katı parçacıkları tutar.

Algılama ve Kilitleme

  • Titreşim: Yatak ve kompresör arızasını erken haber verir.
  • Egzoz gazı sıcaklığı: 650°C üzerinde alarm.
  • Sıcak gaz yolu muayenesi (Hot Gas Path inspection): 8.000 saatte bir.
  • Açma (trip) mantığı: CO2 devreye girer girmez türbin durdurulur.

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

Gaz Türbini Hesapları MEP Calc ile

MEP Calc; kojenerasyon gaz türbini kabin havalandırması, CO2 ile tam hacim söndürme ve doğal gaz regülatör istasyonu hesaplarını NFPA 37 esaslarına göre yapar.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 37, NFPA 12, NFPA 54 Fuel Gas Code, ASME B31.3, API RP 556. NFPA 37 Combustion Engines kodu.