Kağıt fabrikası, tek bir tesis içinde birkaç farklı yangın senaryosunu yanyana getiren zor bir tesis tipi: 8 metreye varan rulo (roll storage) istif alanları, 50-100 metre uzunluğundaki kurutma hattı (dryer section), pulp ve bleaching bölümleri aynı çatı altında bulunuyor. Saha tarafında karşımıza çıkan en kritik rakamlar şunlar: seluloz tozu Kst 150 civarı, kuru kağıt rulosu ise metrekareye 2500 MJ yangın yükü getiriyor. Biz bu tesislerde temel olarak NFPA 13 Ordinary Hazard Group 2 ile FM Global Data Sheet 8-1 rulolu kağıt kurallarını birlikte uyguluyoruz.

Kağıt Yangın Yükü

Roll Storage ESFR

Dryer Section

Pulp Mill ve Bleaching

Turk Kağıt Tesisleri

Sık Sorulan Sorular

Kağıt fabrikasında hangi tehlike sınıfı ve sprinkler yoğunluğu uygulanır?

Kağıt fabrikaları temel olarak NFPA 13 Ordinary Hazard Group 2 (OH2) kullanım türü olarak sınıflandırılır ve tasarım yoğunluğu 12,2 L/dk/m2 alınır. Kuru kağıt rulosunun yangın yükü yüksektir; 6 metre istifte yaklaşık 3000 MJ/m2 değere ulaşır. Bu nedenle NFPA 13 ile birlikte rulolu kağıt için FM Global Data Sheet 8-1 kuralları da uygulanır.

Rulo kağıt (roll storage) depolamada ESFR nasıl tasarlanır?

Rulo istif için ESFR K=25.2 sprinkler 12 metre istif yüksekliğine kadar kullanılabilir. Tasarım grubu 12 sprinkler üzerinden ve 3,4 bar uç basıncıyla hesaplanır; enine baca boşluğu (flue space) 150 mm bırakılır. Yatay istifte raf içi (in-rack) sprinkler zorunlu olup rulolu kağıt için FM DS 8-1 ayrı bir standart olarak esas alınır.

Kağıt fabrikası dryer section (kurutma hattı) yangın riskleri nelerdir?

Kurutma hattında buhar tamburu 10 bar basınçta ve 180 C çalışma sıcaklığında çalışır; sıcak yüzeyler sürekli tutuşma riski oluşturur. Kağıt kırıkları (broke) yanıcı artık olarak sürekli birikir, yün ve kumaş kombinasyonu olan keçe (felt) ise yüksek yanıcıdır. Sprinkler, davlumbaz altı ve bant üstü olacak şekilde ikili hat halinde ve tümsek tavana uygun konumlandırılır.

MEP Calc — 86+ Mühendislik Hesap Modülü

Sprinkler, yangın pompası ve FM-200 gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 86+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.

MEP Calc'i App Store'dan indir
Kaynaklar & İleri Okuma

NFPA 13, NFPA 664, FM DS 8-1, FM DS 7-54, TAPPI guides. NFPA 13 Installation of Sprinkler Systems.

FS

Fatih Selvi

Makine mühendisi ve yazılım geliştirici. 16+ yıl MEP ve yangın koruma deneyimi.