Türkiye'de MEB çatısı altında 65.000 okul ve 18 milyon öğrenci var; ortalama bir okul 500 öğrenciyi 3 kat üzerinde barındırıyor. Aynı binanın içinde kimya laboratuvarı, anfi, yemekhane ve spor salonu gibi birbirinden çok farklı kullanım türleri (occupancy) bulunuyor ve her biri kendine özgü tahliye (egress) kurgusu istiyor. NFPA 101 bu yapıları eğitim amaçlı kullanım olarak tanımlıyor: okul açık olduğu her ay tahliye tatbikatı, 50 kişiyi aşan sınıflarda iki çıkış kapısı, koridorda 1,8 m net genişlik, kimya laboratuvarının 8.7.4'e (NFPA 45) göre korunması, binanın baştan sona sprinklerle korunması ve 100 ve üzeri kişilik alanlardan çıkış kapısında mandal/kilit varsa panik bar zorunlu kalemler arasında.
Eğitim Kategorisi
- Okul öncesi: Kreş ve anaokulu; çocukların tahliye hızı düşük, personel yönlendirmesi kritik
- İlköğretim: 6-14 yaş aralığı, sınıf başına yoğunluk yüksek
- Ortaöğretim: 14-18 yaş, laboratuvar ve atölye kullanımı devrede
- Yetişkin eğitim: Farklı kullanım türü (occupancy) kuralları uygulanır
- Sprinkler: Eğitim kullanımındaki binalar tamamen denetimli otomatik sprinklerle korunur; istisnalar yalnızca alanı 93 m²'yi aşmayan veya tek sınıf içeren yer değiştirmeyen yapılar ile belirli koşullardaki taşınabilir yapılar içindir (NFPA 101-2024 14.3.5.1, 14.3.5.2)
Tahliye Kuralları
- 50+ öğrencili sınıf: En az 2 ayrı çıkış kapısı
- Kapı açılımı: Dışa doğru, panik bar ile
- Koridor: Minimum 1,8 m net genişlik
- Kaçış mesafesi (travel distance): Sprinklerli binada 61 m, sprinklersiz binada 46 m (NFPA 101-2024 14.2.6)
- Tahliye tatbikatı (drill): Okul açık olduğu her ay en az bir tatbikat; yıl boyu açık olanlar dışında işletmenin ilk 30 günü içinde bir ek tatbikat (NFPA 101-2024 14.7.2.3)
Kimya Laboratuvarı
- Çeker ocak (fume hood): yer ve havalandırma şartları sağlanıyorsa 0,4–0,6 m/sn yüz hızı kirleticileri içeride tutmada genellikle yeterlidir (NFPA 45-2019 Ek A.7.4.7, bilgi amaçlı)
- Solventler: Yanıcı madde dolabında (flammable cabinet) saklanır
- Laboratuvar koruması: Kimyasal kullanan laboratuvarlar 8.7.4'e (NFPA 45) uyar; bina baştan sona sprinklerli olmalı (NFPA 101-2024 14.3.2.4, 14.3.5.1), temiz gaz ancak ek koruma olabilir
Spor Salonu
- Toplanma amaçlı kullanım: Kapalı spor salonu gibi toplanma amaçlı mekânlar NFPA 101 Bölüm 12'ye uyar (NFPA 101-2024 14.1.3.3.1)
- Tahliye hesabı: Kişi başı 5 mm (0,005 m) çıkış genişliği
Türkiye'de Okullar
- MEB toplam: 65.000 okul
- Öğrenci sayısı: 18 milyon
- En kalabalık ilde: 8000+ okul
- Bir okul yangını: Yapılan tahliye hâlâ referans vaka
- 6 Şubat 2023: Deprem sonrası toplu tahliye tecrübesi okul tasarımını doğrudan etkiledi

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı
SprinkCalc; NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 için tehlike sınıflandırması, tasarım yoğunluğu ve alanı, K-faktör seçimi, su talebi ve hidrolik hesapları tek iOS uygulamasında toplar ve profesyonel PDF rapor üretir.
SprinkCalc'i App Store'dan indir
MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü
Sprinkler, yangın pompası ve temiz gazlı söndürme dahil 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz için 110+ modül sunan MEP Calc iOS uygulamasını App Store'dan indirebilirsiniz. Tüm mekanik tesisat hesaplarınız tek uygulamada.
MEP Calc'i App Store'dan indirNFPA 101, NFPA 45 lab, MEB, OSHA 1910, TS EN 14604. NFPA 101 Life Safety Code.