İçeriğe geç
Yönetmelik

Yangın algılama ve alarm zorunlu mu?

Kullanımı, yükseklikleri, kat sayısını ve alanları girin; araç otomatik algılamayı (75/3, Ek-7), yangın uyarı butonunu (75/2) ve sesli-ışıklı uyarıyı (81/1, 76/1-b) madde atfıyla verir. Danıştay’ın iptal ettiği Ek-7 satırları ayrıca işaretlenir; 3B kesitte yangın senaryosu alarmın katlara yayılışını gösterir.

BYKHY Md. 75Ek-7 güncelMd. 81 uyarı3B kesit

Bu araç ön boyutlandırma ve kontrol içindir; nihai tasarım, yürürlükteki standart baskısı ve yetkili makam (AHJ) kabulüyle doğrulanmalıdır.

Diğer 38 yangın hesabı ↓

Üç ayrı zorunluluk, üç ayrı ölçüt

BYKHY yangın uyarı sistemini tek kalemde istemez. Otomatik algılama (Madde 75/3) Ek-7 tablosuna, yangın uyarı butonu (75/2) kat sayısı ve kat alanına, sesli ve ışıklı uyarı ise butonun (81/1) ya da otomatik algılamanın (76/1-b) zorunluluğuna bağlıdır. Bir binada buton zorunlu olup otomatik algılama zorunlu olmayabilir, ya da tersi. Araç üçünü ayrı kutucukta verir.

Otomatik algılama: Madde 75/3 ve Ek-7

Yapı yüksekliği veya bina toplam kapalı alanı Ek-7’deki değeri aşan binalara otomatik algılama mecburidir; ölçütlerden biri aşılması yeter. Algılamanın gerektiği binada bütün mahallere TS EN 54-14’e göre algılayıcı konur (75/5).

Ek-7 satırıYapı yüksekliğiToplam kapalı alan
1. Konutlar> 51,50 m—
2. Konaklama amaçlı binalar> 6,50 m> 1000 m²
4. Büro binaları> 30,50 m> 5000 m²
8. Depolar> 6,50 m> 5000 m²
9. Yüksek tehlikeli yerler> 6,50 m> 1000 m²

Satır 3 (eğitim ve sağlık tesisleri), 5 (ticaret), 6 (endüstri) ve 7 (yeme-içme, eğlence, müze-sergi, terminal), Danıştay Onuncu Dairesinin 28/12/2021 tarihli, E.2019/261, K.2021/5537 sayılı kararıyla iptal edildi; karar Danıştay İDDK’nın 22/2/2023 tarihli onamasıyla kesinleşti. Bu kullanımlar için şu anda Ek-7’ye dayanan bir eşik yoktur. Bu, algılamanın yasak ya da gereksiz olduğu anlamına gelmez: Kılavuz, diğer algılama ve söndürme hususlarında yönetmeliğin ilgili maddelerine uyulmasını ister. Sigorta ve proje şartnamesi de ayrıca isteyebilir.

Büro eşiği için dikkat: BYKHY Kılavuzu’nun Madde 75 anlatımındaki Tablo 75.3 (s.127) büro yüksekliğini 21,50 m yazar. Kılavuzun ekler bölümündeki Ek-7 (s.259), 2015 yönetmelik metni ve konsolide metin 30,50 m’dir. Araç yönetmelik ekini esas alır; 21,50–30,50 m arasındaki büro projelerinde idarenin görüşünü almak iyi olur.

Yangın uyarı butonu: Madde 75/2

Butonlar kaçış yollarında, kattaki herhangi bir noktadan yatay erişimi en çok 60 m olacak şekilde ve yerden 110–130 cm yükseklikte yerleştirilir. Engelli veya yaşlıların bulunduğu yerlerde mesafe azaltılabilir. Tek katlı binalar 75/2’nin listesinde yoktur; yüksek bina değilse buton bu maddeyle zorunlu olmaz.

Sesli ve ışıklı uyarı: Madde 76 ve 81

Yangın uyarı butonunun mecburi olduğu yerlerde uyarı sistemi de mecburidir (81/1). Yangın algılama ve uyarı sistemi devreye girdiğinde binanın kullanılan bütün bölümlerinde yaşayanlar sesli ve ışıklı uyarı cihazlarıyla haberdar edilir (76/1-b); bu yüzden otomatik algılamanın zorunlu olduğu binada buton zorunlu olmasa da uyarı cihazları gerekir. Tahliye uyarıları istisnalar dışında hem sesli hem ışıklı yapılır. Tehlikeli madde bulunan veya işlenen endüstriyel ve depolama yapılarında herhangi bir algılama doğrudan tahliye uyarısını başlatmalıdır; ön uyarıya (gecikmeli alarm) izin verilmez (81/2).

Bağlantılı sistemler

3B kesitte ne görüyorsunuz?

Binanın kesiti, girdiğiniz kat alanından türetilen bir kat planıyla kurulur. Zorunlu olan elemanlar yerleşir: tavanda algılayıcılar, koridor uçlarında uyarı butonları, koridorda sesli-ışıklı uyarı cihazları. Yangın senaryosunda bir odada yangın çıkar, duman tavana yükselir, en yakın algılayıcı tetiklenir ve alarm katlara yayılır. Otomatik algılama yoksa alarm ancak butona basıldığında başlar; ikisi de yoksa duman fark edilmeden yayılır.

Sık Sorulan Sorular

Hangi binalarda otomatik yangın algılama zorunludur?

BYKHY Madde 75/3’e göre yapı yüksekliği veya toplam kapalı alanı Ek-7’deki değerleri aşan binalarda: konutlarda 51,50 m; konaklama binalarında 6,50 m veya 1000 m²; büro binalarında 30,50 m veya 5000 m²; depolarda 6,50 m veya 5000 m²; yüksek tehlikeli yerlerde 6,50 m veya 1000 m². Bu binalarda bütün mahallere TS EN 54-14’e göre algılayıcı konur (75/5).

Okul, hastane ve AVM için Ek-7 eşiği neden yok?

Ek-7’deki kurum binaları (eğitim ve sağlık), ticaret, endüstri ve toplanma satırları Danıştay Onuncu Dairesinin 28/12/2021 tarihli, E.2019/261, K.2021/5537 sayılı kararıyla iptal edildi; karar 2023’te Danıştay İDDK onamasıyla kesinleşti. Bu kullanımlar için Ek-7’ye dayanan bir eşik kalmadı; diğer maddeler ve proje şartları ayrıca değerlendirilir.

Yangın uyarı butonu ne zaman zorunludur?

Madde 75/2’ye göre konutlar hariç kat alanı 400 m²’den fazla olan iki ile dört katlı binalarda, konutlar hariç dörtten fazla katlı binalarda ve konutlar dâhil bütün yüksek binalarda. Butonlar kaçış yollarında, yatay erişim en çok 60 m olacak şekilde ve yerden 110–130 cm yükseklikte konur.

Sprinklerli binada ayrıca ısı dedektörü gerekir mi?

Madde 75/7’ye göre sprinklerli mahaller otomatik sıcaklık algılayıcılı sayılır ve buralarda sıcaklık artış algılayıcısı mecburi değildir. Her zon hattına akış anahtarı konur ve kontakları yangın alarm sistemine bağlanır. Ek-7 duman algılaması gerektiriyorsa bu ayrıca değerlendirilir.

MEP Calc — 110+ Mühendislik Hesap Modülü

MEP Calc tek iOS uygulamasında 110+ mühendislik modülü sunar: 21 yangın hesabının yanı sıra ısıtma, soğutma, HVAC, sıhhi tesisat, buhar ve doğalgaz.

MEP Calc'i App Store'dan indir

SprinkCalc — Üç Standartta Yangın Sprinkler Tasarımı

Bu hesapların tamamını sahada, çevrimdışı ve PDF raporlu yapmak için: NFPA 13, FM Global ve BS EN 12845 tek iOS uygulamasında.

SprinkCalc'i App Store'dan indir

İlgili içerik

Diğer yangın hesapları

Tüm yangın hesapları →